کشاورزی لرستان - اولین مجله علمی کشاورزی دانش سبز (دانشجویان لرستانی)
در سال1387 سال نوآوری و شکوفایی ایران اسلامی شروع کار و تلاش می کنیم آخرین اخبار و مقالات علمی کشاورزی و لینک سایتهای برتر کشاورزی را در وب قرار دهیم ...
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: سجاد - پنجشنبه ٢٦ شهریور ۱۳۸۸

استفاده از گیاهان دارویی در فضای سبز شهری

در کشور ایران اقلیمهای متفاوتی وجود دارد، بنابراین تنوع گیاهان دارویی آن نیز زیاد است. بکارگیری این گونه ها در فضای سبز تنوع گونه ها و اکوتیپ ها (از نظر رنگ، فرم، اندازه و سازگاری) را دو چندان می کند و ضریب اطمینان موفقیت طرح و انعطاف طراحی بیشتر می شود. وجود گیاهان دارویی در فضای سبز نشانه ای از توانایی اقلیمی و احوال فرهنگی منطقه است.

استفاده از گیاهان دارویی در  فضای سبز شهری

چکیده
در کشور ایران اقلیمهای متفاوتی وجود دارد، بنابراین تنوع گیاهان دارویی آن نیز زیاد است. بکارگیری این گونه ها در فضای سبز تنوع گونه ها و اکوتیپ ها (از نظر رنگ، فرم، اندازه و سازگاری) را دو چندان می کند و ضریب اطمینان موفقیت طرح و انعطاف طراحی بیشتر می شود. وجود گیاهان دارویی در فضای سبز نشانه ای از توانایی اقلیمی و احوال فرهنگی منطقه است. با توجه به اینکه برای رسیدن به استانداردهای بین المللی فضای سبز سرانه، به فضای سبزی با چند برابر سطح موجود نیازمندیم، سطح فضای سبز لازم چند برابر خواهد بود و با وارد کردن گیاهان دارویی در فهرست گیاهان مناسب برای فضای سبز جامعه گیاهان دارویی گسترش قابل توجهی پیدا می کند. با کشت گیاهان دارویی در فضای سبز بخشی از هزینه های ریالی قابل بازیافت است و با توجه به نزدیکی این مکانها به مراکز صنعتی و تجاری هزینه حمل و نقل نیز کاهش می یابد. کاشت گیاهان دارویی در فضای سبز امکان آشنایی و افزایش آگاهیهای اجتماعی، نسبت به گیاهان دارویی را فراهم می کند. اختصاص فضای سبز محیطهای آموزشی به کشت گیاهان دارویی، زمینه برای تحقیق در جنبه های مختلف گیاهان دارویی را ممکن می سازد و سازگاری این گونه ها را معلوم می کند. یکی از راههای بسیار مؤثر در کنترل فرسایش خاک، بر جای گذاشتن بقایای گیاهان دارویی قبل از آیش است. بنابراین گیاهان دارویی در ارائه خدمات بوم شناختی نیز بسیار توانمند هستند. برخی گیاهان دارویی دارای حدود تحمل نسبتاً خوبی به شوری، خشکی، قلیایی بودن خاک، تشعشع شدید خورشید، شرایط ماندابی، هرس شدید و ...هستند.
واژگان کلیدی: فضای سبز، گیاهان دارویی، سازگاری

مقدمه
منظور از فضای سبز شهری، نوعی از سطوح کاربری زمین شهری با پوشش های گیاهی انسان ساخت است که هم واجد بازدهی اجتماعی و هم واجد بازدهی اکولوژیک باشند. فضای سبز شهری از دیدگاه شهرسازی در بر گیرنده بخشی از سیمای شهر است که از انواع پوشش های گیاهی تشکیل شده است و به عنوان یک عامل زنده و حیاتی در کنار کالبد بی جان شهر، تعیین کننده ساخت مرفولوژیک شهر است. بنابراین دارایی سبز یک شهر، صرف نظر از فضای سبزی که توسط شهرداری اداره می شود، از مجموع فضای سبز خصوصی، فضای کوچک دارای گیاهان خودروی و زمین های متعلق به دولت تشکیل می شود. رشد صنعت و افزایش جمعیت در شهرها، به ساخت و سازهای سودگرایانه منجر شده است. این ساخت و سازها به مسائل و تامین حداقل نور و هوا در مناطق شهری توجهی نداشته است. از سوی دیگر، ضرورت ایجاد کاربری های جدید شهری، برای پاسخگویی به نیازهای روزافزون و اسکان جمعیت به تدریج باعث کاهش سهم فضای سبز و باغهای شهری شده است و در نتیجه موجب آلودگی محیط زیست شده است. فضاهای سبز شهری به عنوان ریه های تنفسی شهرها به شمار می روند و در شهرها افزون بر عمل کرد های زیبایی شناختی، اجتماعی و ساخت کالبدی شهر، روی تعدیل دما، افزایش رطوبت نسبی، لطافت هوا، کاهش آلودگی صوتی، افزایش نفوذ پذیری خاک، کاهش سطح ایستایی، بهبود شرایط بیوکلماتیک در شهر و جذب گرد و غبار تاثیر دارند پوشش گیاهی یک منطقه در حقیقت از یکایک گونه های گیاهی موجود در آن تشکیل شده است. وضعیت آب و هوایی و نوع خاک حدود گونه خاص را تعیین می کند. کیفیت محیط زیست شهری با امکانات و تاسیسات فضای سبز ارتباط مستقیم دارد. در ادوار گذشته در کنار توجه به تفرج روح و زیبایی، جنبه دارویی و اقتصادی کشت گیاهان در فضای سبز و باغها مدنظر بوده و در همه آنها از باغ معلق بابل مربوط به سالهای قبل از میلاد مسیح تا پردیسهای ایرانی مربوط به قرن پنجم میلادی ضمن رعایت جنبه های زینتی و هنری گیاهان کاشته شده، مصارف خوراکی، دارویی، صنعتی، دفع آفات و مانند آن مورد توجه جدی بوده است و در چهارچوب سنت و اصول، هیچ چیز بی مورد و یا تنها برای زیبایی وجود نداشته بلکه آنچه مفید و لازم بوده زیبا عرضه شده است. از جمله گیاهان دارویی که در احداث باغهای عمومی در ایران مورد استفاده قرار گرفته می توان از اقاقیا، بیدمشک، خرزهره، زوفا، سنجد تلخ، ریش بز، بابونه، گل انگشتانه، زرشک، ختمی، گل ساعتی، گل سرخ، گاوزبان، همیشه بهار، گلرنگ، زعفران و مانند آنها نام برد. در کشورهای دیگر گیاهانی مثل پدوفیل و ذغال اخته در فضای سبز کاشته می شده است. معمولا گیاهان دارویی در مدت کوتاهی، سطح خاک را فرا می گیرند و به علت سبزی و کوتاهی شان زیبایی خاصی را پدید می آورند. این گیاهان نسبت به مواد غذایی پر توقع نبوده و آب بسیار زیادی نیاز ندارند. همچنین برخی از آنها در برابر شوری خاک مقاومند و دوام و عمر طولانی و سازگاری و استقامت بالایی دارند.
مزایای استفاده از گیاهان دارویی در فضای سبز
1- افزایش تنوع در فضای سبز: در کشور ایران اقلیمهای متفاوتی وجود دارد بنابراین تنوع گیاهان دارویی آن نیز زیاد است. با توجه به سازگاریها و توانائیهای گیاهان دارویی که مورد اشاره واقع شد، بکارگیری این گونه ها در فضای سبز تنوع گونه ها و اکوتیپ ها (از نظر رنگ، فرم، اندازه و سازگاری) را دوچندان می کند و ضریب اطمینان موفقیت طرح و انعطاف طراحی بیشتر می شود. وجود گیاهان دارویی در فضای سبز نشانه ای از توانایی اقلیمی و احوال فرهنگی منطقه است، در حالیکه استفاده از گونه های انگشت شمار و غیربومی در فضای سبز شکنندگی اکوسیستم های احداثی را بهمراه دارد.
2- حفظ ژرم پلاسم گیاهان دارویی: چنانچه یک جامعه گیاهی به خاطر نجات از خطر انقراض مورد حمایت انسان قرار گیرد ناچار به زندگی در محدوده طراحی شده توسط انسان می شود. این محدوده ها شامل باغهای گیاهشناسی و فضای سبز و در بهترین حالات محیط های طبیعی قرق شده می شود. در این مجموعه ها، حفاظت انسان از گیاهان منجر به حذف پدیده های طبیعی مانند چرا، بیماری و آفت، سیل، آتش سوزی و خشکسالی، رقابت و مانند آن می شود. بنابراین طی نسلهای متوالی ژنهای مفید که عامل دوام موجود در مقابل این شرایط هستند از این نسلها حذف می شود. در مورد گیاهان دارویی، این عمل با برداشت گزینشی گیاهان دارویی سالم و قوی از طبیعت توسط انسان تشدید می گردد و در عوض فراوانی ژنهای غیرمفید که در شرایط طبیعی مرتباً تحت گزینش طبیعی و حذف قرار می گیرند. به نحو چشمگیری افزایش می یابد. به این پدیده رانده شدن ژنتیکی می گویند که هرچه جوامع گیاهی و جانوری محدودتر باشد، این پدیده با شدت بیشتری رخ می دهد. در نتیجه این رخداد علیرغم حفظ فرم ظاهری گونه، توانمندی های آن گونه در مقابل شرایط گزینشگر محیط طبیعی به شدت نقصان می یابد و در صورت راهیابی گونه به محیط طبیعی و یا کاهش حمایت انسان، جاندار به سرعت منقرض می گردد. راه جلوگیری از این خطر، توسعه همه جانبه جوامع گیاهی و جانوری در اقلیم های متنوع است. مروری گذرا بر کل مساحت پارکهای شهری، کمربندهای سبز و پارکهای جنگلی موجود و تنوع اقلیمی کشور نشان می دهد که سطح قابل توجهی از زمینهای قابل کشت در اقلیمهای گوناگون به احداث فضای سبز اختصاص یافته است. با توجه به اینکه برای رسیدن به استانداردهای بین المللی فضای سبز سرانه، به فضای سبزی با چند برابر سطح موجود نیازمندیم، سطح فضای سبز لازم چند برابر خواهد بود و با واردکردن گیاهان دارویی در فهرست گیاهان مناسب برای فضای سبز جامعه گیاهان دارویی گسترش قابل توجهی پیدا می کند که بعلت این گستردگی سطح و اقلیم، تعداد زیادی از عوامل طبیعی اثر خود را بر گیاه اعمال می کنند و علاوه بر آن برداشت از طبیعت هم کاهش می یابد. چنانچه در اثر اقبال عمومی، گیاهان دارویی به فضای سبز مدارس، منازل و داخل آپارتمانها و روی پشت بامها راه یابد، به انقلابی سبز در این زمینه دست خواهیم یافت.
3- جبران بخشی از هزینه ها: اختصاص منابع مرغوب آب و خاک به احداث فضای سبز که بواسطه رشد شهرهای بزرگ در اراضی درجه یک کشاورزی امری غیرقابل اجتناب گردیده است، سطح وسیع و در حال گسترش فضای سبز و هزینه های کاشت و داشت و کادر فنی و اجرایی احداث فضای سبز، بهای سنگینی است که شهروندان برای سلامت خود و محیط زیست باید پرداخت کنند، بهایی که صرفه جویی و گریز از آن، مخارج بهداشتی و هزینه های اجتماعی بسیار بیشتری ببار خواهد آورد. در دید کلان برآورد ارزشهای معنوی زیست محیطی، حفاظتی، تفریحی و مانند آن در فضای سبز نیاز به امکاناتی گسترده و تخصص هایی است که بتوان بر اساس آن به بیان ارزش واقعی پرداخت. این ارزشها برای اکثریت مردم بخوبی ارزش های ریالی قابل لمس نیست. با کشت گیاهان دارویی در فضای سبز بخشی از هزینه های ریالی قابل بازیافت است و با توجه به نزدیکی این مکانها به مراکز صنعتی و تجاری هزینه حمل و نقل نیز کاهش می یابد. نیاز آبی گیاهان بومی معمولاً کمتر از گیاهان غیربومی است که این امر صرفه جویی در مصرف آب آبیاری است. در این مسیر فرصت شغلی ایجاد می شود و داوطلبانی مانند فارغ التحصیلان کشاورزی و منابع طبیعی، محصلین مدارس، بازنشستگان و افراد عادی در قبال درصدی از سود می توانند مراحل دیگری از تولید مانند برداشت، جداسازی و خشک کردن گیاهان دارویی را انجام دهند.
4- تأمین اهداف آموزشی، تحقیقاتی و گردشگری: علیرغم سابقه طولانی استفاده از گیاهان دارویی و وجود انواع گیاهان دارویی در کشور متأسفانه درصد کمی از فرهیختگان جامعه و تحصیلکردگان علوم گیاهی، کشاورزی و منابع طبیعی با این گیاهان آشنا هستند و برای افزایش آگاهیهای اجتماعی، در این زمینه باید آموزش مسئولین و دولتمردان، مردم عادی و تحصیلکردگان از مقاطع دبیرستان تا دانشگاه و حتی متخصصین فضای سبز بصورت عمومی و رایگان صورت گیرد. کاشت گیاهان دارویی در فضای سبز امکان این آموزش را فراهم می کند. در کشورهایی مثل شیلی و هند افزایش نجومی و سالیانه سطح فضای سبز مرهون توجه به آموزش عمومی و مشارکت مردمی است.
در امر پژوهش، گرچه افراد محدودی در امر کشت و کار گیاهان دارویی تخصص دارند، توسعه کمی شناخت گیاهان دارویی قدم گذاری در مراحل بعدی امر پژوهش را ممکن می سازد. اختصاص فضای سبز محیطهای آموزشی به کشت گیاهان دارویی، زمینه برای تحقیق در جنبه های مختلف گیاهان دارویی را ممکن می سازد و سازگاری این گونه ها را معلوم می کند. در شهرهایی که جاذبه های گردشگری دارند، وجود باغهای گیاهشناسی و فضاهای سبز دارای گونه های بومی کشور و گیاهان دارویی تأثیر بسزایی در جذب گردشگران متخصص بدان شهرها دارد.
5- کنترل فرسایش بادی: در مکانهایی که زمین به اختیار و یا از روی اضطرار بصورت آیش رها می شود و زمان آیش با وزش بادهای شدید و یا رواناب ناشی از بارندگی روبروست، یکی از راههای بسیار مؤثر در کنترل فرسایش خاک، بر جای گذاشتن بقایای محصول قبل از آیش است. بقایای محصولاتی مانند کرچک و ماریتیغال که تنها بذر آنها برداشت می شود، برای تأمین این هدف مناسب به نظر می رسد. همچنین استفاده از گیاهان دارویی چندساله مانند زوفا، اسطوخودوس و آویشن می توانند در کنترل فرسایش بسیار مؤثر باشند. بومادران استاندارد تحمل نسبتاً خوبی در مقابل چرای احشام دارد. کاشت گیاهانی مانند سنا، اکاسیا و اکالیپتوس در مجاورت کویر، موانع مناسبی در جلوگیری از پیشروی کویر هستند. خارشتر، کور و هندوانه ابوجهل با شیبهای تند بسیار سازگارند، بنابراین کشت آنها در زمینهای شیب دار می تواند عامل مهمی در حفظ خاک باشد. گیاهان دارویی نظیر اکالیپتوس جهت احداث بادشکن و جلوگیری از فرسایش بادی بسیار مؤثر هستند. بنابراین گیاهان دارویی در ارائه خدمات بوم شناختی نیز بسیار توانمند هستند.
نکات مهم در بکارگیری گیاهان دارویی در احداث فضای سبز الف)سازگاری گیاه: هر گیاه دارای میدان اکولوژی خاصی است. یعنی بهترین میزان رشد آن در شرایط اقلیمی بخصوصی حاصل می شود. بررسی پوشش گیاهی بومی هر منطقه می تواند بعنوان راهنمایی مفید جهت انتخاب گیاهان باشد. گیاهان دارویی ایران بعلت اینکه عملیات اصلاحی روی آنها انجام نشده است. عموماً بصورت توده بومی هستند. بنابراین دامنه سازگاری (میدان اکولوژی) نسبتاً وسیعی دارند. سازگاریهای مطلوب گیاهان دارویی در طراحی فضای سبز شامل موارد ذیل می باشند.
1- تحمل خشکی، شوری و قلیایی بودن خاک: گیاهان دارویی مانند اقاقیا، اکالیپتوس، داتوره، سنجد، رزماری، اسطوخودوس، گل محمدی، کرچک (قرمز) و ختمی دارای حدود تحمل نسبتاً خوبی به شوری، خشکی، و قلیایی بودن خاک هستند.
2- تحمل تشعشع شدید خورشید: گیاهانی مانند رزماری، اسطوخودوس، بومادران، سانتولینا، اقاقیا و مورد در مجاورت سطوح آسفالت و سنگ فرش که انعکاس شدید تابش را باعث می شوند، مقاومت خوبی دارند در حالیکه بسیاری از گیاهان دیگر دچار خورشیدی شدن می شوند که منجر به تجزیه کلروفیل و نهایتاً مرگ گیاه می شود.
3- تحمل شرایط ماندابی: در مناطقی که سطح آب تحت الأرض بالاست گیاهانی مانند اکالیپتوس بخوبی رشد کرده و در کاهش آب تحت الأرض و خشکاندن خاکهای اشباع نقش اساسی دارند. پونه و نعناع از دیگر گیاهان متحمل شرایط ماندابی هستند.
4- تحمل هرس شدید: گیاهانی مانند مورد، رزماری، اسطوخودوس و دارچین براحتی شکل پذیرند و متناسب با هدف و مکان انتخاب شده در فضای سبز قابل شکل دهی هستند.
5- سازگاری با سطوح شیب دار: در شیب های تند بزرگراه ها و یا در پارکهای کوهستانی می توان از گیاهان دارویی مانند کورک، خارشتر، شیرخشت و گونه هایی از جنس علف چای استفاده کرد. همچنین جهت پوشش دیوارهای بتونی که برای مهار شیب ها ساخته می شوند می توان از بنه، زرشک معمولی، گل محمدی، برگ بو و سماق بهره جست.
6- سازگاری با آلودگیهای محیط های شهری و صنعتی: گروهی از گیاهان دارویی در برابر آلودگیهای هوا، گرد و غبار، اشعه ماوراء بنفش و آلودگی صوتی تحمل خوبی از خود نشان می دهند. انواع رز مثل گل محمدی دی اکسید گوگرد (So2) را در نسوج خود تثبیت می کنند. اقاقیا، نمدار و فندق در کاهش شدت آلودگی صوتی بسیار مؤثر است و گل سرخ و داتوره فلوراید اطراف کارخانجات آلومینیم سازی را جذب کرده و نسبت به آن تحمل نشان می دهد. گیاه نمدار (زیرفون) به ازن (O3) متحمل است. گیاه ژینکو نسبت به آلودگی هوا تحمل زیادی دارد.
ب) تأثیر گیاه بر سلامت انسان: توجه به رایحه درمانی و گل درمانی در پزشکی مدرن در پی بررسی ابداعات گذشتگان در این هنر بوسیله تجهیزات پیشرفته امروزی نقش گیاهان در پیشگیری و درمان بیماریهای جسمی و روانی را بیش از پیش نمایان می کند. گیاهانی مانند اکالیپتوس، کاج، انواع بید، افرا و زبان گنجشک با تولید مواد شیمیایی (فیتونسیدها) و انتشار آنها در هوا باعث از بین رفتن قارچها، باکتریها و برخی حشرات مضر و همچنین ایجاد حالت آرامش و خلسه در انسان می شوند. این مواد آلی گاهی ویتامین های جوی نامیده می شوند. گل بابونه، گل محمدی، بیدمشک و سنجد رایحه دل انگیز و آرامبخشی در فضا پراکنده می کنند.
ج)زیبایی گیاه: گیاهان با تنوع در فرم، اندازه و رنگ هر کدام می توانند زیبایی خاصی را باعث شوند. گیاهان دارویی مناسب برای فضای سبز:
1- از نظر دوره رویش: انواع یکساله (بابونه)، دوساله (مغربی) و چندساله (گل گاوزبان و رزماری)
2- از نظر رنگ گل، شاخه و برگ: رنگ گلهای آبی (رزماری، اسطوخودوس)، زرد (مغربی و علف چای)، زرد و نارنجی (گلرنگ، همیشه بهار) سفید، بنفش، صورتی (زوفا، ماریتیغال، گل محمدی) و انواع رنگهای دیگر (ختمی) در بین گیاهان دارویی دیده می شود. از نظر رنگ اندام هوایی، زیتون، بومادران، سانتولینا و اسطوخودوس دارای شاخ و برگ خاکستری هستند، عناب برگهایی به رنگ سبز براق دارد و بومادران استاندارد دارای اندام هوایی به رنگ سبز چمنی است.
3- از نظر اندازه: انواع بوته ای کوتاه (گل گاوزبان، زوفا و علف چای) متوسط (کرچک و گل محمدی) و انواع بلند (عناب، اکالیپتوس، سنجد، سنا، سپستان) و گونه های دارای اندامهای هوایی رونده (توت روباه) هستند. گیاهانی مانند غارگیلاس و خرزهره همیشه سبز است.
د) سهولت کاربرد گیاه: نگهداری و کشت گیاهان مورد استفاده در فضای سبز باید آسان باشد. اکثر گیاهان دارویی براحتی از طریق بذر، قلمه، پیوند، خوابانیدن، ریزوم، غده و مانند آن تکثیر می شوند و در مجموع نسبت به دیگر گیاهان، آفات و بیماریهای کمتری دارند.
انتخاب گونه های جدید گیاهی
در انتخاب و بررسی انواع گونه های گیاهی جدید موارد ذیل، بایستی مد نظر باشد.
1) سازگاری: سازگاری گونه گیاهی معرفی شده با خصوصیات آب و هوائی منطقه این امر باعث بالا رفتن قدرت رشد، تکثیر و در نهایت بقای گونه می گردد.
2) زیبایی و ظاهر آراسته: گونه جدید گیاه به نحوی که شکل و ظاهر گیاه مناسب محل مورد نظر باشد، که در این رابطه دیدگاه و نظر کارشناس فضای سبز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. عدم استفاده مناسب از یک گونه گیاه در محل مورد نظر، باعث کاهش زیبایی محوطه گردیده ضمن آنکه گاهی ممکن است باعث بروز مشکلاتی گردد به عنوان نمونه چنانچه از گیاهان انبوه در حواشی معابر و پیاده رو استفاده گردد، باعث کاهش دید رانندگان و ممانعت از توجه آنها به عابرین پیاده که در انتظار عبور از خیابان هستند، می گردد و همین امر باعث بروز حوادثی می شود.
3) خصوصیات فیزیولوژیک و مرفولوژیک گیاه: گاهی صمغ تانن و سایر اسانس های موجود در بخش های مختلف انواع گیاهان باعث وارد گردیدن لطماتی به اقشار مختلف بخصوص کودکان می گردد زیرا کودکان از روی کنجکاوی و یا بازیهای کودکانه در تماس با این پیکره های گیاهی بوده و حتی بخشی از برگ و غیره را در طی بازیهای کودکانه تناول می نمایند که در آنها ایجاد مسمومیت می نماید، لذا توجه به ایمنی اقشار مختلف این موضوع دارای اهمیت بسزائی است.
4) ایجاد آرامش خیال بیننده و جلب متخصص: ایجاد تنوع در فضای سبز به نحوی که هم باعث آرامش بازدیدکنندگان و هم باعث جلب متخصصین و علاقمندان شود و به طور کلی خواسته های همه اقشار را تأمین نماید؛ چه افرادی که جهت فرار از ناملایمات زندگی به دامن طبیعت پناه آوردند و چه آنهایی که در پی یافتن طرحهای نوین ، الگوبرداری تحقیق و غیره هستند، بسیار حائز اهمیت است.
5) پرهیز از یکنواختی و روی آوردن به استفاده ترکیبی از گونه ها: سالها است که فضای سبز شهری سطح مالامال از درختان صنعتی، جنگلی چون چنار، نارون، زبان گنجشک گردیده است و سالها است که مهمترین پوشش سطح زمین در پارکها، مبادین و بلوارها چمن است، حال آنکه مشخص گردیده است که بیشترین آلرژی از طرف گیاهان فوق حادث می گردد و چمن نیز با توجه به وضعیت خشکسالی ها و کمبود آب و همچنین هزینه های بالای نگهداری، حداقل در پاره ای از مناطق که امکانات و بودجه وسیع و کلان در دسترس نیست، کاملا از چرخه کشت و فضای سبز خارج گردیده است. گرچه اهمیت گیاهان داروئی در بخش پزشکی و داروسازی بر همگان واضح و مشخص ولی استفاده از این گیاه به عنوان گیاهان جدید در فضای سبز دیر زمانی که اهمیت یافته است، اکثر گیاهان مورد نظر جهت کشت در فضای سبز گیاهان همیشه سبز هستند که ظاهر سبز آنها در تمام فصول سال جلوه می نماید. این گیاهان دارای سطح برگ سبز دائمی هستند. برخی از آنها را می توان به طور ترکیبی با سایر گیاهان استفاده نمود و پاره ای از آنها حتی می توانند جایگزین گیاهان پوششی چون چمن گردند.
نتیجه گیری
فضای سبز شهری بر اکولوژی شهری به ویژه اقلیم، هوا، خاک، آب های زیر زمینی و جامعه حیوانی تاثیر می گذارد. مهم ترین اثر فضای سبز در شهرها، کارکردهای زیست محیطی آنهاست که شهرها را به عنوان محیط زیست جامعه انسانی معنی دار کرده است و با آثار سوء گسترش صنعت و کاربرد نادرست تکنولوژی مقابله نموده، سبب افزایش کیفیت زیستی شهرها می شوند. امروزه جامعه شناسان، روان شناسان و پزشکان بر این باورند که فضای سبز افزون بر تامین بهداشت جو و محیط مکانهای مسکونی، نقش مثبتی در سلامتی شهروندان به عهده دارد. شناخت گونه های گیاهی بومی که می توانند در طراحی فضای سبز به کار آیند، با توجه به کمبود آب و کیفیت نامساعد خاک در اکثر نقاط کشور، با استفاده از گونه های بومی به صورت ضرورتی اجتناب ناپذیر در می آید. گیاهان و فضای سبز در روند زندگی انسانها به خصوص هنگام فراغت از کار و تکاپو به دنبال مامنی جهت التیام اعصاب و روان انسان، نقش مؤثری دارند و این نقش در بقای حیات در کره خاکی با اهمیت تر می گردد. ضرورت ایجاد و حفظ پوشش سبز گیاهان یکی از بدیهیات زندگی است و مثلث بقا و دوام انسان که شامل آب، هوا و غذا است بدون وجود گیاه هیچ گاه تکمیل نمی گردد ، زیرا هم تأمین اکسیژن و هم غذاسازی فقط با وجود گیاه امکان پذیر خواهد بود. با توجه به ضرورت در حیات انسانی و از آنجا که انسان موجودی است تنوع طلب، لذا در فضای سبز شهری علاوه بر ضرورت اهمیت و بهاء دادن به درختکاری، ایجاد تنوع هم از دیگر فاکتورهای مهم به نظر می رسد استفاده به جا و مناسب از پوشش گیاهی، احداث و نگهداری فضای سبز نیاز به تجربه و دانش، تحقیق و تفحص و شناخت نیازهای گونه های گیاهی مختلف دارد، تا رابطه دیرین انسان و طبیعت تقویت شود و انسان بار دیگر با طبیعت فراموش شده آشتی نماید. در ایجاد تنوع گیاهی در فضای سبز شهری همواره محدودیت های هوا و اقلیم، خشکی، باد، تابش بیش از حد خورشید و غیره وجود دارد که همین امر باعث کاهش تنوع می گردد. در پایان یادآور می شویم تنوع محیط جغرافیایی ایران و حاکم بودن وضعیت آب و هوایی گوناگون از منطقه ای به منطقه دیگر در پهنه وسیع کشور، سبب رویش جامعه گیاهی متنوعی شده است. این تنوع که سیمای جغرافیایی گیاهی و به دنبال آن جغرافیای زیستی را جان می بخشد، چه از نظر اقتصادی و چه از نظر اکولوژیکی اهمیت شایان توجهی دارد. گروهی از گیاهان دارویی مانند رزماری، اسطوخودوس، بومادران، سانتولینا، گل محمدی، انواع ختمی، اکالیپتوس، سپستان، کارم رنگی، مورد، خرزهره، همیشه بهار، برگ بو، اقاقیا، کرچک قرمز، مغربی، کم و بیش در فضای سبز کشور کشت می شوند ولی گروه دیگری مانند کورک، سرخارگل، خارشتر، گل گاو زبان، گاو زبان بوراگو، بابونه، بومادران استاندارد، زوفا، سداب، بیدمشک، عناب و سماق، قابلیت واردشدن در فضای سبز را دارند اما تابحال مورد توجه جدی قرار نگرفته اند.

منبع:شیراحمد سارانی
عضو هیئت علمی دانشگاه زابل 
1- امید بیگی، رضا. 1376. رهیافتهای تولید و فراوانی گیاهان دارویی،جلد دوم،انتشارات طراحان ناشر،424 صفحه،
2- امید بیگی، رضا،1379. تولید و فرآوری گیاهان دارویی، جلد شوم،انتشارات آستان قدس رضوی،397 صفحه،چاپ دوم
3- ایمانی، محمدرضا.1373. جنگل کاری ضرورت اجتناب ناپذیرمحیط زیست. فصلنامه علمی فضای سبز.شماره 7.
4- بهرام سلطانی، کامبیز.1369. آثار فضای سبز بر بیوکلیمای شهر. فصلنامه علمی سازمان حفاظت محیط زیست.جلد سوم، شماره اول،
5- بهرام سلطانی، کامبیز.1363. طرح بررسی آثار توسعه بر فضای سبز تهران . دفتر تحیقات زیست محیطی.
6- پازوکی، علی.1373. گیاهان مناسب و اصول احداث فضای سبز در مناطق نیمه گرمسیری جنوب. فصلنامه علمی فضای سبز.شماره 9و10.
7- تبریزی، نازنین.1382. فضای سبز و آلودگیها. مجموع مقالات همایشهای آموزشی و پژوهشی فضای سبز شهر تهران. سازمان پارکها و فضای سبز تهران. جلد دوم.
8- جمشید زاده، ابراهیم.1381.مبانی طراحیفضای سبز شهری. ماهنامه آموزشی و تخصصی پیام سبز.شماره 7.
9- دوازه امامی، سعید. 1382. کاربردهای گیاهان دارویی. انتشارات نصوح اصفهان. 113 صفحه.
10- روحانی، غزاله.1371. طراحی باغ و فضای سبز.انتشارات فرهنگ جامع.تهران.
11- سعیدنیا، احمد.1383. فضای سبز شهری. انتشارات سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور.159 صفحه.
12- سیامکی، عباس.1382. فضای سبز سازگار با طبیعت. مانامه آموزشی و تخصصی پیام سبز.شماره 18.
13- صانعی،.1371. مبانی طراحی فضای سبز از نظر نحوه انتخاب گیاهان.مجموعه مقالات سمینار فضای سبز . سازمان پارکها و فضای سبز تهران
14- صدر نوری، ب.1371. فضای سبز، ضرورت و طراحی.انتشارات سازمان پارکها و فضای سبز. 32 صفحه.
15- لقایی، حسنعلی. برنامه ریزی و طراحی فضای سبز شهری. فصلنامه علمی فضای سبز.شماره 5و6.
16- مجنونیان، هنریک. 1374. مباحثی پیرامون پارکها، فضای سبز و تفرجگاهها.سازمان پارکها و فضای سبز شهر تهران.
, J. 1991. Healthy cities, open university press. Philadelphia Ashton17-

http://www.articles.ir/article2606.aspx

نویسنده: سجاد - دوشنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸۸
خواص دارویی بابونه آلمانی (Matricaria chemmomilla)



خواص دارویی بابونه آلمانی (Matricaria chemmomilla)

گروه: پژوهش و تحقیقات

نویسنده / مولف: ناصر حسینی، رضا غفارزاده ربطی

سمت: دانشجویان کارشناسی زراعت دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی و اعضای باشگاه پژوهشگران جوان واحد خوی


معرفی و آشنایی با خواص دارویی بابونه آلمانی (Matricaria chemmomilla)



 چکیده:

انسان هرچه به طبیعت نزدیک شود سالم تر شده، بیشتر عمر می کند. انسان جزئی از طبیعت است و به طور مسلم برای هر بیماری، طبیعت گیاه درمان آن را نیز عرضه کرده است. طبیعت درجهت سالم زیستن است. بابونه آلمانی یکی ازگیاهان مهم دارویی است که مادر طبیعت آن را عرضه کرده است. بابونه آلمانی با نام علمی Matricaria chemmomilla ازتیره Astraceae، گیاهی یکساله، دائمی  و کوچک است که ارتفاع  آن تقریبا به 60 سانتی متر می رسد. این گیاه در چمن زارها و اراضی شنی می روید. بابونه آلمانی بومی مناطق معتدل مدیترانه و آسیای صغیرمی باشد، ساقه ساده  یا منشعب دارد و کم و بیش کرکدار است. برگها دارای بریدگیهای کم و بیش عمیق و نخی شکل است که به طور متناوب بر روی ساقه قرارگرفته است. گلهای سفید رنگ دارد که قطر گلها 1 تا 3 سانتی متر است. گیاه بابونه آلمانی حاوی ترکیباتی  نظیر فارنزن، کامازولن و بیزابلول می باشد. قسمت مورد استفاده دارویی گیاه بابونه آلمانی کاپیتول خشک شده آن است. از نظر خواص درمانی بابونه آلمانی تسکین دهنده سیستم عصبی، ضد تشنج، تب بر قوی، ضدالتهاب، ضد اسپاسم، ضد عفونی کننده و هضم کننده قوی است. بابونه آلمانی در درمان سوء هاضمه، رفع سردرد، افزایش دهنده گلبولهای سفید خون، دردهای روماتیسمی، خرد کردن سنگ مثانه به کارمی رود. بابونه آلمانی با طیف پراکنش وسیع در ایران به خصوص درآذربایجان از دیرباز شناخته شده و جایگاه ویژه ای در طب سنتی این مرز و بوم دارد و شناخت و آگاهی از خواص دارویی متعدد آن می تواند در حفظ سلامتی جامعه ایرانی نقش بسزایی داشته باشد. هدف ازاین مقاله تحقیق و بررسی خواص دارویی مهم در ارتباط با بیماری های مختلف می باشد.

 

 

 

 

مقدمه:

طبیعت سرشار از زیبایی، اعجاز و سخاوت است. پروردگار طبیعت را به ما ارزانی داشت تا در آن زندگی کنیم و به بهترین وجه از آن بهره گیریم. تمام گیاهان موجود در طبیعت ، از درختان سر به فلک کشده در جنگلها تا بوته های خار بیابان های تفتیده، از هر نظر مهم و با ارزش و آیت روشنی از دانش و عظمت خداوند هستند. انسان از بدو خلقت از گیاهان استفاده های متعددی می کرده و جهت بقای خود نیازمند به آنان بوده اند. آنان در تغذیه ،تهیه پوشاک، ساخت مسکن  و لوازم زندگی و بسیاری از موارد دیگر از گیاهان استفاده می کردند. یکی از موارد مهم استفاده از گیاهان ازدیر باز تا کنون ، در معالجه و درمان بیماری ها بوده است. طی سالیان متمادی داروهای گیاهی اساس درمان بیماریهای گوناگون محسوب می شد. قدیمی ترین اطلاعات ثبت شده در مورد استفاده از گیاهان در عصر ساختن اهرام مصر یعنی حدود چهار هزارسال  قبل است. طبق اسناد به دست آمده ،ازسیر و پیاز در تغذیه کارگران سازنده اهرام استفاده می شده و برخی گیاهان هم در مداوای بیماری ها به کار گرفته می شده است همچنین ازگیاهان مختلف در حفظ  اجساد و جلوگیری از فساد آنها، تهیه روغنهای طبی و مواد ضد سم، عطریات و لوازم آرایشی زنان استفاده می شده و استفاده از گیاهان دارویی در ایران قدمت بلند مدتی برخوردار است. در دوران هخامنشی طب گیاهی در ایران گسترش چشمگیری داشت و علاوه بر تجربیاتی که درکشور به دست آمده بود، از یافته های یونانیان هم استفاده می شد. پس ازظهور اسلام و افزایش شوق آموختن در ایرانیان، دانش طب گیاهی نیز پیشرفت چشمگیری یافت. به عنوان مثال در کتاب "قانون" ابن سینا پزشک عالی قدر اسلامی  که در عالم پزشکی شهرت جهانی دارد، بسیاری از گیاهان دارویی  و نسخه های طبیعی آورده شده است و این کتاب نزدیک به چهار صد سال در دانشکده های پزشکی اروپا تدریس می شد. در اوایل قرن بیستم پیشرفت علم شیمی منجر به توسعه صنعت داروسازی و تهیه داروهای شیمیایی گشت و از آن زمان به بعد هر روزه داروهای شیمیایی جدیدی به وسیله دانشمندان ساخته و به بازار عرضه می شود. اگرچه داروهای شیمیایی به نسبت داروهای گیاهی، بیماری ها را سریع تر درمان کرده و اثر قویتری دارند اما پیامدهای سوء ناشی از مصرف آنان نیز بیشتر از داروهای گیاهی است. مصرف طولانی و برخی موارد مقطعی داروهای شیمیایی عوارض خاصی در بدن برجای میگذارد که عوارض جانبی نامیده می شوند و ممکن است ناراحتیهای تازه ای برای بیمار ایجاد کند. به همین جهت امروزه بسیاری ازمتخصصان پزشکی و داروسازی معتقدند باید بیماران را به سوی مصرف گیاهان دارویی سوق داد و در راستای همین هدف در دهه اخیر، داروسازان از عصاره های گیاهی، داروهای متنوعی را ساخته و به بازار عرضه کرده اند که اثرات مثبت آنها مورد تایید همه قرارگرفته است. گیاهان دارویی حاوی روغن های عطری ، آلکالوئیدها مواد پروتئینی، ملاونوئیدها و مواد لعابدار است. بابونه آلمانی از قرن پانزدهم در اروپا به عنوان یک گیاه مهم در صنایع دارویی و آرایشی و بهداشتی مورد توجه قرار گرفته است. کشت انبوه بابونه آلمانی از قرن شانزدهم درکشور آلمان آغاز شد. این گیاه کوتاه قد و بادوام است و بین ماههای جولای و اکتبر رشد و نمو می کند. در گذشته این گیاه در تمامی دیوار باغهای انگلیس و آلمان یافت می شد. مردم نیز به کشت و پرورش آن در اطراف منازلشان می پرداختند، چون عقیده داشتند که این گیاه جو زمین را تصفیه و بیماری را خنثی می کند. بابونه به واسطه  تجزیه گرده های گل آن به عنوان جزء عمده گیاهی به کار رفته جهت مومیایی کردن رامسس دوم در 1224 سال قبل از میلاد مسیح شناخته شده است. 

 

 

 

معرفی گیاه بابونه آلمانی Matricaria chemmomilla:

بابونه آلمانی با نام علمی Matricaria chemmomilla بومی مناطق معتدل مدیترانه و آسیای صغیر است و متعلق به خانواده  Astraceaeمی باشد. امروزه این گیاه در کل  اروپا، امریکای شمالی و استرالیا یافت می شود. این گیاه به حالت خزیده و چسبیده به زمین می روید و ارتفاع آن به یک پا می رسد. برگ های سبز خاکستری این گیاه از ساقه های آن منشا می گیرند و گلهای آن مراکز زرد رنگی دارند که گلبرگ های سفید آن ها را در برگرفته است. گل های این گیاه بوی سیب می دهد. بابونه آلمانی گیاهی است دائمی و کوچک دارای بوئی معطر که در چمن زار ها و اراضی شنی می روید. ساقه آن به رنگ سبز مایل به سفید است. برگ های آن کوچک و متناوب و دارای بریدگی های باریک و نامنظم  و پوشیده از کرک است.گل های آن مجتمع در یک طبق که به طور منفرد در انتهای ساقه گل دهنده در تابستان ظاهر می شود. در هر طبق گلهای سفید در اطراف و گلهای زرد در قسمت میانی قرار دارد. 

 

گلهای بابونه آلمانی حاوی مواد موثره ارزشمندی است که از اسانس و مواد موثره این گل موادی جهت حفاظت پوست، مو، و همچنین به عنوان ماده ای در رویش مو موثر است، استفاده های فراوان می شود. از این رو گلهای این گیاه به عنوان ماده اولیه چند قلم از تولیدات آرایشی و بهداشتی از اهمیت فراوانی برخوردار است.گلهای بابونه آلمانی دارای اسانس روغنی کامازولن، بیزابلول و فارنزن و گوگرد می باشد. قسمت مورد استفاده دارویی بابونه آلمانی کاپیتول خشک شده آن است. گلها را در روزهای خشک از اواسط تیرماه تا پاییز می چینند و هر چه سریع تر در سایه در حرارت کمتر از 35 درجه سانتی گراد خشکانده می شود.تمام اعضای گیاه بابونه آلمانی دارای اسانس بسیار قوی شامل نوعی الکل بنام بورنئول یاکامفول است. حدود یک تا هشت درصد اسانس در گیاه وجود دارد که به وسیله ی تقطیر با بخار آب به دست می آید. رنگ این اسانس آبی روشن  است  ولی در اثر کهنه  شدن به رنگ زرد مایل به قهوه ای در می آید. بوی این اسانس بسیار قوی و طعم آن معطر است. 

 

سابقه درمانی گیاه بابونه آلمانی:

بابونه آلمانی برای مصریان و رومیان باستان یک گیاه شناخته شده بود و آن را به الهه خورشید تقدیم می کردند،چون بابونه آلمانی را داروی همه دردها می دانستند و از آن به عنوان آرام بخش،تسکین دهنده استفاده می کردند. بابونه آلمانی از قرن پانزدهم در اروپا به عنوان یک گیاه دارویی استفاده شد.

 

کشت انبوه بابونه آلمانی از قرن شانزدهم در کشور آلمان آغاز گردید وکشورهای پرتغال و فرانسه نیز از این گیاه جهت درمان بیماریها استفاده کردند. حتی در قرون وسطی از این گیاه جهت خوشبو کردن هوا استفاده می کردند و کف اتاق ها را با این گیاه می پو شاندند. 

 

انواع روش های مصرف بابونه آلمانی: 

از گلهای خشک شده ی بابونه آلمانی چای تهیه کرده و برای رفع سوء هاضمه و سوزش معده مصرف می شود. برای رفع استرس و سردرد های عصبی به عنوان نوشیدنی پیش از خواب چنان چه به بی خوابی دچارشویم کاربرد خوبی دارد. بابونه یکی از اجزای تهیه آبجوهای طبی است. "مانزانیلا" به معنی سیب کوچک ، نوعی نوشیدنی اسپانیایی است که عطر خود را از بابونه آلمانی گرفته است. گلهای خشک شده یا  روغن اصلی آن وقتی به آب وان اضافه شود،بخصوص برای افرادی که از فشارهای عصبی رنج می برند، یک آرام بخش بسیار قوی می باشد. از گلهای بابونه آلمانی در تهیه عطروتولید شامپو های گیاهی استفاده می شود. بابونه آلمانی به  شکل گل های خشک شده در قالب فله، چای، تنتور و همچنین در ساخت کرمها و پمادها مصرف می گردد. تهیه چای، پمادها و عصاره های حاصل از بابونه موقعی صورت می گردد که گلهای این گیاه غنچه سفید و زرد به خود گرفته باشند. ترکیبات موجود در بابونه آلمانی از پیشرفت ورم جلوگیری می کند ورشد باکتریها، ویروسها و قارچها را که می توانند عامل درد باشند را متوقف می کند. اگر 10 تا 20 گرم گل بابونه آلمانی  در چهار لیوان آب جوش به مدت 10تا 20 دقیقه دم شود و از آن یک فنجان مصرف شود، برای درمان نفخ و هضم غذا بسیار مفید خواهد بود. همچنین اگر 20 گرم گل بابونه آلمانی را در 4 لیوان آب جوش به مدت 20 تا 30 دقیقه دم کنیم برا درمان یبوست بعد ازهر غذا یک دارو قوی خواهد بود.  

 

خواص درمانی بابونه آلمانی:

بابونه رومی تسکین دهنده قوی برای سیستم عصبی و تقویت کننده قوای جنسی می باشد. این گیاه تقویت کننده مغز، ادار آور و قاعده آور است. میزان ترشح شیر مادران شیرده را افزایش می دهد. درمان کننده سردرد و میگرن است. بابونه آلمانی یک گیاه قوی در خرد کردن سنگ مثانه و دفع آن است. برای رفع درد چشم، بابونه رومی را در سرکه ریخته و آنرا مصرف می کنند. به منظور تسکین دردهای عضلانی چای بابونه آلمانی نوشیده می شود. بابونه آلمانی یک داروی قوی در درمان بی اشتهایی و کم خونی است.این گیاه ضد التهاب ،ضد تشنج ، ضد نفخ، و تب بر است. ازاسانس گل بابونه جهت حفاظت پوست و به عنوان ماده ای موثر در رویش مو استفاده می شود.ترکیبات موجود در روغن بابونه آلمانی از پیشرفت ورم جلوگیری می کند و برای رفع  بی خوابی موثر است. از بابونه آلمانی جهت رفع استرس و سردردهای عصبی استفاده می شود. 

 

نتیجه گیری:

سابقه درمان بیماری ها با گیاهان دارویی به قدمت تاریخ زیست انسان بر روی کره زمین است و انسان به  کمک گیاهان دارویی خود را درمان کرده و می کند.انسان تنها با دارو های شیمیایی درمان نمی شود  بلکه  همه عوامل طبیعی نقش درمان را دارند و دارو نهایتا نقش پیش گیری را در برار بیماری ها ایفا می کند. وجود گیاهان در طبیعت یکی از نعمت های بزرگ  الهی  محسوب می شود. گیاهان دارویی بر خلاف داروهای شیمیایی اثرات جانبی ندارد و میزان تاثیر انها بر بدن انسان به مراتب بیشتر از داروهای شیمیایی است. 

 

منابع:

1- گیاهان دارویی- سید هادی صمصام شریعت- انتشارات مانی- -چاپ سال 1383 

 

 2-  درمان بیماری ها به کمک داروهای گیاهی – میترا قاسمی – نشر تیهو – چاپ 1381    

 

3- معارف گیاهی -  حسین میر حیدر -  دفتر نشر فرهنگ اسلامی – چاپ 1373 

 

4- گیاهان دارویی ، جلد سوم  -  دکتر علی زرگری – نشرموسسه انتشارات تهران – چاپ 1373    

 

5- بی نام –   84/5/6  -  شبکه تحقیقات گیاهان دارویی – www.mprn.ir 

 

6 - بی نام – 85/8/10  -  شبکه ملی رشد – www.roshd.ir 

 

7-  بی نام – 86/9/5 – مقالات کشاورزی و گیاهان دارویی – www.pars biology.com 

 

8-  بی نام – پایگاه الکترونیکی خدمات پزشکی ایران – www.iranems.com  

 

 9-  بی نام – بانک اطلاعات داروهای گیاهی و گیاهان دارویی ایر طب – www.irteb.com  

 

 

 

10-Kovácik, Jozef / Backor, Martin , Ecotoxicology (London, England), 17 (6), p.471-479, Aug 2008

 

11- Simon, J.E., A.F. Chadwick and L.E. Craker. 1984. Herbs: An Indexed Bibliograp.1971-1980. The Scientific Literature on Selected Herbs, and Aromatic and  Medicinal  Plants of the Temperate Zone. Archon Books, 770 pp., Hamden, CT 

 

12- non name –2006-   www.Mountain Valley Growers. com 

 

13- Jarrahi, Morteza , Natural product research, 22 (5), p.422-427, Mar 2008  

 

14- non name –2006-   www.Mountain Valley Growers. com



کد مقاله: 13R-8803-1802_A

نویسنده: سجاد - دوشنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸۸
بررسی تاثیر آلکالوئید لیکوپن گیاه زعفران (Crocus sativus) در درمان سرطان پروستات



بررسی تاثیر آلکالوئید لیکوپن گیاه زعفران (Crocus sativus) در درمان سرطان پروستات

گروه: پژوهش و تحقیقات

نویسنده / مولف: ناصر حسینی، جواد خلیلی محله، نواب حاجی حسنی اصل، حمید زمانلو

سمت: دانشجو


بررسی تاثیر آلکالوئید لیکوپن گیاه زعفران (Crocus sativus) در درمان سرطان پروستات



مقاله از: ناصر حسینی1 جواد خلیلی محله 2 نواب حاجی حسنی اصل 3 حمید زمانلو4

 

 

1- دانشجوی کارشناسی زراعت دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی و عضو باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه ازاد اسلامی واحد خوی

 

2- عضو هیئت علمی دانشگاه ازاد اسلامی واحد خوی

 

3- کارشناس ارشد زراعت و عضو باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی

 

4- فرهیخته کشاورزی واحد خوی

 

چکیده:

کاربرد گیاهان دارویی از دیر باز در ایران و دیگر کشورها بین مردم رایج بوده و در سال های اخیر رویکردی همه جانبه جهت استفاده از داروهای با منشا طبیعی و به ویژه گیاهی در بین مردم بوجود آمده است. زعفران با نام علمی (Crocus sativus) از تیره زنبقیان ،گیاهی پایا با ارتفاع تقریبا 30 سانی متر که دارای برگ های دراز و سبز است. گل های زعفران ارغوانی،منظم و شامل لوله ای دراز است که به 3 گلبرگ و کاسبرگ منتهی می شود. زعفران حاوی آلکالوئیدهای لیکوپن ،آلانین،کامفور و ... بوده که قسمت مورد استفاده آن کلاله می باشد. از نظر خواص درمانی ،گیاه زعفران برای دردهای عصبی ، کم خوابی ، تشنج،آسم ، روماتیسم و دردهای لثه مورد استفاده قرار می گیرد. مهمترین خواص دارویی گیاه زعفران در درمان سرطان پروستات است. این بیماری بر اثر تغییرات هورمونی حاصله نظیر کم شدن مقدار آندرسترون و یا افزایش مقادیر سرمی استروژن ،استرادیول و آندروژن بوجود می آید. آلکالوئید لیکوپن با کم کردن آندروژن ها منجر به آتروفی سلول های اپیتلیال آن شده و از تاثیر آندروژن بر روی بافت ها جلوگیری می کند و بدین ترتیب سرطان پروستات درمان می شود. هدف از این مقاله ، تحقیق و بررسی خواص دارویی گیاه زعفران در درمان سرطان پروستات است.

 

 

مقدمه:

طبیعت سرشار از زیبایی، اعجاز و سخاوت است. پروردگار طبیعت را به ما ارزانی داشت تا در آن زندگی کنیم و به بهترین وجه از آن بهره گیریم. تمام گیاهان موجود در طبیعت، از درختان سر به فلک کشده در جنگلها تا بوته های خار بیابان های تفتیده، از هر نظر مهم و با ارزش و آیت روشنی از دانش و عظمت خداوند هستند. انسان از بدو خلقت از گیاهان استفاده های متعددی می کرده و جهت بقای خود نیازمند به آنان بوده اند. آنان در تغذیه، تهیه پوشاک، ساخت مسکن و لوازم زندگی و بسیاری از موارد دیگر از گیاهان استفاده می کردند. یکی از موارد مهم استفاده از گیاهان از دیر باز تا کنون، درمعالجه و درمان بیماری ها بوده است. طی سالیان متمادی داروهای گیاهی اساس درمان بیماریهای گوناگون محسوب می شد. قدیمیترین اطلاعات ثبت شده در مورد استفاده از گیاهان درعصر ساختن اهرام مصر یعنی حدود چهار هزار سال قبل است. طبق اسناد به دست آمده، از سیر و پیاز در تغذیه کارگران سازنده اهرام استفاده می شده و برخی گیاهان هم درمداوای بیماریها به کارگرفته می شده است همچنین از گیاهان مختلف در حفظ اجساد و جلوگیری از فساد آنها، تهیه روغنهای طبی و مواد ضد سم، عطریات و لوازم آرایشی زنان استفاده می شده و استفاده از گیاهان دارویی در ایران قدمت بلند مدتی برخوردار است. در دوران هخامنشی طب گیاهی در ایران گسترش چشم گیری داشت و علاوه بر تجربیاتی که درکشور به دست آمده بود، از یافته های یونانیان هم استفاده می شد. پس از ظهور اسلام و افزایش شوق آموختن در ایرانیان، دانش طب گیاهی نیز پیشرفت چشمگیری یافت. به عنوان مثال درکتاب "قانون" ابن سینا پزشک عالی قدر اسلامی که درعالم پزشکی شهرت جهانی دارد، بسیاری از گیاهان دارویی و نسخه های طبیعی آورده شده است و این کتاب نزدیک به چهارصد سال در دانشکده های پزشکی اروپا تدریس می شد. در اوایل قرن بیستم پیشرفت علم شیمی منجر به توسعه صنعت داروسازی و تهیه داروهای شیمیایی گشت و از آن زمان به بعد هر روزه داروهای شیمیایی جدیدی به وسیله دانشمندان ساخته و به بازار عرضه می شود. اگرچه داروهای شیمیایی به نسبت داروهای گیاهی، بیماریها را سریعتر درمان کرده و اثر قویتری دارند اما پیامدهای سوء ناشی از مصرف آنان نیز بیشتر از داروهای گیاهی است. مصرف طولانی و برخی موارد مقطعی داروهای شیمیایی عوارض خاصی در بدن بر جای می گذارد که عوارض جانبی نامیده می شوند و ممکن است ناراحتیهای تازه ای برای بیمار ایجاد کند. به همین جهت امروزه بسیاری ازمتخصصان پزشکی و داروسازی معتقدند باید بیماران را به سوی مصرف گیاهان دارویی سوق داد و در راستای همین هدف دردهه اخیر، داروسازان از عصاره های گیاهی داروهای متنوعی را ساخته و به بازار عرضه کرده اند که اثرات مثبت آنها مورد تایید همه قرار گرفته است. گیاهان دارویی حاوی روغنهای عطری، آلکالوئیدها مواد پروتئینی، ملاونوئیدها و مواد لعابدار است. گیاه زعفران به عنوان یک گیاه مهم درصنایع دارویی و آرایشی و بهداشتی مورد توجه قرار گرفته است. استفاده از زعفران در ایران در سده های اول تا چهارم هجری بر می گردد. در آن زمان عوام از این گیاه در جشنها و سرورها و مجالس بزم و نشاط مانند عروسیها و اعیاد یا استقبال از بزرگان و زائران نثار قدمها می کردند و همچنین در نوشتن بعضی از ادعیه ها مورد اعتقاد مردم بر روی پوستهای مختلف و یا پارچه ها از آن استفاده می کردند و در گذشته زعفران را در تقویت معده، درمان دردهای لثه و دردهای عصبی، سرماخوردگی و ... مصرف می کردند. به علت وجود آلکالوئیدهای ارزشمند در پیکره رویشی و ریشه زعفران در اکثر فارماکوپه ها به عنوان یک گیاه دارویی بسیار مهم معرفی وخواص آن نیز بیان شده است. این گیاه به علت دارا بودن آلکالوئید های مهم نظیر لیکوپن وکروسین که هر دو اثر آنتی نئوپلازی (ضد تومور) دارند، اهمیت خاصی در داروسازی داشته و حدود 30 سال است که دراین صنایع مورد استفاده قرار می گیرد. این مواد در شیمی درمانی برخی سرطانها نیز کاربرد دارند. لیکوپن جزء آن دسته از ترکیباتی است که با عنوان کاراتنوئیدها شناخته می شوند و در گیاهان به ایجاد رنگهای زرد، نارنجی و قرمز منجر می شوند. لیکوپن ترکیبی محلول در چربی بوده و دارای پیوند ضعیفی با فیبر موجود در سبزی است.

 

مشخصات گیاه زعفران:

زعفران با نام علمی (.Crocus Sativus L) از خانواده زنبقیان (Iridaceae) گیاهی علفی، چند ساله، بدون ساقه و پیازدار است. پیاز زعفران از نوع توپر و تقریبا کروی شکل با قطر 3 تا 5 سانتی متر و پوششی قهوه ای رنگ می باشد که در زیر خاک قرار می گیرد. هر پیاز 6تا 9 برگ باریک، نظیر برگ علفهای چمنی تولید می نماید. ریشه های زعفران ازنوع افشان هستند که از قــاعده پیازها و از روی دایــره محیطی آن می رویند. گل زعفران اولین اندامی است که در اوایل پاییز ظاهر می شود. در سال اول کشت، به علت ضعف پیازها و عدم استقرار کامل آنها در خاک و کشت عمقی، جوانه های گل توان کافی برای رویش ندارند و حتی برگها در سال اول دیرتر از معمول ظاهر می شوند. پوشش گل از سه کاسبرگ و سه گلبرگ همرنگ بنفش تشکیل می شود، به طوریکه تشخیص کاسبرگها از گلبرگها مشکل می باشد. تعداد پرچمها سه و طول میله پرچم دو برابر بساک است. بساک زعفران زرد رنگ می باشد. مادگی در مرکز گل قرار گرفته و دارای یک تخمدان است و از قسمت تخمدان خامه باریکی خارج می گردد. خامه طویل و کشیده بوده به رنگ زرد کمرنگ است که به یک کلاله شفاف قرمز نارنجی سه شاخه ای به طول  3-2 سانتیمتر ختم می شود. سه کلاله همراه با خامه پس از خشک کردن، زعفران تجارتی را تشکیل می دهند. تکثیر زعفران از طریق ایجاد پیازهای جدید که از پیاز مادر تولید می شود صورت می گیرد. پیاز زعفران در ماه های تابستان به صورت غیرفعال و راکد در زمین باقی می ماند و در رشد دوباره خود را در پایان تابستان شروع می نماید.

 

سابقه درمانی زعفران:

ایرانیان زعفران را به بسیاری از نقاط جهان باستان، خواص آن را به یونانیها، رومیها، چینیها و اقوام سامی از جمله عربها معرفی کردند و شیوه زراعت آن را در سده های اول تا چهارم هجری به امم اسلامی پیرامون مدیترانه آموختند. به این ترتیب که نخستین زعفران زارها به وسیله ایرانیان تبعید شده توسط معاویه در نواحی شام دایر شدند، سپس کاشت زعفران در شمال افریقا و اندلس (اسپانیای اسلامی) وصقلیه (سیسیل) رواج یافت و اقوام ایرانی همچون رستمیان و بنوطبری در انتقال فرهنگ زعفرانکاری مؤثر بودند. درآن زمان عوام ازاین گیاه برای جلوگیری از خون ریزی ها ، درمان زخم و درد لثه ها و به عنوان یک گیاه آرام بخش و ضد افسردگی استفاده می کردند. به علت وجود آلکالوئیدهای ارزشمند در پیکر رویشی و ریشه ی زعفران در اکثر فارماکوپه ها،این گیاه به عنوان یک گیاه دارویی بسیار مهم معرفی و خواص آن نیز بیان شده است. این گیاه به علت دارا بودن آلکالوئید های مهم نظیر “لیکوپن“ که اثر نئوپلازی (ضد تومور) دارند، اهمیت خاصی در داروسازی داشته و حدود 30 سال است که در این صنایع مورد استفاده قرار می گیرد.

 

معرفی بیماری سرطان پروستات و دلایل آن:

سرطان پروستات نوعی بیماری است که در آن سلولهای بدخیم از بافتهای پروستات نشات می گیرد و به طور نامنظم و فزاینده‌ای تکثیر و منجر به افزایش حجم در هر یک از اجزای سلولی غده پروستات می‌شود .سرطان پروستات دومین سرطان شایع بعد از سرطان ریه در میان مردان است. اطلاعات آماری و علائم بالینی میزان مرگ و میر ناشی از سرطان پروستات مبین سه طیف گسترده روند رشد این بیماری است. سرطان پروستات می‌تواند دارای رشد آهسته بوده و زمانی طولانی تا بروز علائم بالینی آن داشته باشد. در مواردی دیگر تومور به سرعت رشد کرده و تهاجم تومور به بافت‌های دیگر امکانپذیر می شود. در چنین مواردی مدت فاصله زمانی بین شروع بیماری و گسترش دامنه آن بسیار کوتاه است. مابین این دو طیف رشد، تومورهایی وجود دارند که سرعت روند رشد آنها در حد متوسطی است .سرطان پروستات با نشانه‌های مرتبط با دفع ادرار و یا درد شکم تظاهر می‌کند. این نشانه‌ها با علائم بیماریهای رایجی مانند عفونت و هیتروفی (بزرگی) خوش خیم پروستات (Benign Prostatic Hyperplasia) مشترک است. تحقیقات آماری و بالینی، روند بدخیمی بیماری سرطان پروستات را به سن، عوامل ژنتیکی، عوامل هورمونی و تغذیه ارتباط می دهند. این بیماری بر اثر تغییرات هورمونی حاصله نظیر کم شدن مقدار آندرسترون و یا افزایش مقادیر سرمی استروژن، استرادیول و آندروژن بوجود می آید. آلکالوئید لیکوپن با کم کردن آندروژنها منجر به آتروفی سلولهای اپیتلیال آن شده و از تاثیر آندروژن بر روی بافتها جلوگیری می کند و بدین ترتیب سرطان پروستات درمان می شود.

 

علایم سرطان پروستات و درمان گیاهی آن:

پروستات غده‌ای است که در زیر مثانه قرار داشته و مجرای دفع ادرار را در بر گرفته است. این غده عضلانی به اندازه‌ یک گردو بوده و از طریق ترشح مایعی به هنگام انزال، تغذیه اسپرم را بر عهده دارد. این غده فقط در آقایان مشاهده می‌گردد و عمدتاً آقایان تا قبل از بروز اختلالی در آن، از وجود این غده بی‌اطلاع هستند. از عوامل افزایش این بیماری میتوان به مصرف گوشت‌های حاوی اسید آراشیدونیک و گوشت‌های خام، رژیم‌های غذایی حاوی اسید آلفالینولنیک و یا وجود سطح بالای این ماده در خون و مصرف زیاد گوشت قرمز اشاره کرد. افزایش ادرار پی در پی سخت، جاری شدن ضعیف ادرار، عدم توانایی در ادرار، سوزش و ناتوانی جنسی از مهمترین علایم این بیماری است. دارو درمانی مطالعات آندوکرینی نشان داده که کم کردن آندروژنها منجر به آتروفی سلولهای اپیتلیال آن می‌شود و آندروژن در بیضه و غدد فوق کلیوی تولید شده و درمانهای آندوکربنی به صورت زیر است:

 

حذف منبع تولید آندروژی، مهار گونادوترپین هیپوفیز، کاهش ساخت آندروژن، جلوگیری از تأثیر آندروژن بر روی بافتها، مصرف فلوتامید (اولکسین).

 

داروهای خوراکی مهار کننده آندروژن، جدیدترین درمان دارویی کانسر پروستات است. هورمون آزاد کننده گونادوتروپین (آنالوگهای لوپرولید، گاسرلین استات) نیز گاهی در درمان بکار می‌رود. این عوامل ترشح یا عملکرد آندروژنها را که سبب تحریک و رشد تومور است، مهار می‌کند. گاهی به بیمار استروژن می‌دهند (دی اتیل استیل بسترون) و با مهار آزاد سازی گونادوترپین هیپوفیز مقادیر سرمی تستوسترون را کاهش می‌دهند. از داروهای شیمی درمانی می‌توان به سیلکوفسفامید (سیستوکسان)، 5 فلوئور و اوراسیل استراموستین فسفات، دوکسور و بی سین هیدروکلراید (آدریامایسین) و سیتومایسین c (موتامایسین) اشاره کرد.درمان جراحی شامل پروستاتکتومی ترانس یوترال و پروستاتکتومی رادیکال است. پروستاتکتومی ترانس یوترال برای تومورهای خوب دیفرانسیه با حجم کم یا به عنوان یک عمل تسکینی برای رفع انسداد انجام می‌شود و در واقع یک آدنکتومی است از بافت جدید و پروستات حقیقی و کپسول فیبروتیک آن را خارج نمی‌کنند. پروستاتکتومی رادیکال از طریق پرینه یارتروپیک انجام می‌شود و محتویاتی مانند تمام غده پروستات، کپسول بیرونی، وزیکول سیمینالها، مقاطعی از وازود فرانها و قسمتی از گردن مثانه خارج می‌شود. سرطان پروستات با استفاده از لیکوپن موجود در گیاه زعفران قابل درمان است. آلکالوئید لیکوپن با کم کردن آندروژنها منجر به آتروفی سلول های اپیتلیال آن شده و از تاثیر آندروژن بر روی بافت ها جلوگیری می کند و بدین ترتیب سرطان پروستات درمان می شود.

 

نتایج و بحث:

سابقه درمان بیماری ها با گیاهان دارویی به قدمت تاریخ زیست انسان بر روی کره زمین است وانسان به کمک گیاهان دارویی خود را درمان کرده و می کند. انسان تنها با داروهای شیمیایی درمان نمی شود بلکه همه عوامل طبیعی نقش درمان را دارند و دارو نهایتا نقش پیشگیری را در برابر بیماری ها ایفا می کند. وجود گیاهان در طبیعت یکی از نعمتهای بزرگ الهی محسوب می شود این بیماری بر اثر تغییرات هورمونی حاصله نظیر کم شدن مقدار آندرسترون و یا افزایش مقادیر سرمی استروژن، استرادیول و آندروژن بوجود می آید. آلکالوئید لیکوپن با کم کردن آندروژنها منجر به آتروفی سلولهای اپیتلیال آن شده و از تاثیر آندروژن بر روی بافتها جلوگیری می کند و بدین ترتیب سرطان پروستات درمان می شود. هدف از این مقاله، تحقیق و بررسی خواص دارویی گیاه زعفران در درمان سرطان پروستات است.

 

منابع:

 

1. گیاهان دارویی- سید هادی صمصام شریعت- انتشارات مانی- -چاپ سال 1383 

 

2. درمان بیماری ها به کمک داروهای گیاهی – میترا قاسمی – نشر تیهو – چاپ 1381 

 

3 . معارف گیاهی - حسین میر حیدر - دفتر نشر فرهنگ اسلامی – چاپ 1373

 

4. گیاهان دارویی ، جلد سوم - دکتر علی زرگری – نشرموسسه انتشارات تهران – چاپ 1373      

 

5. بی نام – 84/5/6 - شبکه تحقیقات گیاهان دارویی – www.mprn.ir

 

6 . بی نام – 85/8/10 - شبکه ملی رشد – www.roshd.ir 

 

7. بی نام – 86/9/5 – مقالات کشاورزی و گیاهان دارویی – www.pars biology.com

 

8. بی نام – پایگاه الکترونیکی خدمات پزشکی ایران – www.iranems.com

 

9. بی نام – بانک اطلاعات داروهای گیاهی و گیاهان دارویی ایر طب – www.irteb.com

 

 

 

10. Eisenberg D, Kessler RC, Foster C, Norlock FE, Calkins DR, Delbanco TL. Unconventional medicine in the United States: prevalence, cost and patterns of use. N Engl J Med 328:246–252, 1993.

 

 

 

11. Abdullaev FI. Biological effects of saffron. BioFactors 4(2):83–86, 1993.

 

 

 

12. Gainer JI, Jones JR. The use of crocetin in experimental atherosclerosis. Experienta 31:548–549, 1975.

 

 

 

13. Wuthrich B, Schmid-Grendelmeyer P, Lunberg M. Anaphylaxis to saffron. Allergy 52(4):476–477, 1997.

 

 

 

14. Tarantilis PA, Polissiou M., Manfait M. Separation of picrocrocin, cis-trans-crocins and safranal of saffron using high-performance liquid chromatography with photodiode-array detection. J Chromatogr A 664:55–61, 1994.

 

 

 

15. Tarantilis PA, Tsoupras G, Polissiou M. Determination of saffron (Crocus sativus L.) components in crude plant extract using high-performance liquid chromatography-UV-visible photodiode-array detection-mass spectrometry. J Chromatogr A 699(1–2):107–118, 1995.

 

 

 

16. Alonso GL, Salinas MR, Garijo J. Method to determine the authenticity of aroma of saffron (Crocus sativus L.). J Food Prot 61(11):1525–1528, 1998.

 

 

 

17. Li N, Lin G, Kwan YW, Min D. Simultaneous quantification of five major biologically active ingredients of saffron by high-performance liquid chromatography. J Chromatogr A 849(2):349–355, 1999.

 

 

 

18. Lozano P, Delgado D, Gomez D, Rubio M, Iborra JL. A non-destructive method to determine the safranal content of saffron (Crocus sativus L.) by supercritical carbon dioxide extraction combined with high-performance liquid chromatography and gas chromatography. J Biochem Biophys Methods 4328513-N (1–3):367–378, 2000.

 

 

 

19. Nair SC, Kurumboor SK, Hasegawa JH. Saffron chemoprevention in biology and medicine: a review. Cancer Biother 10(4):257–264, 1995.



کد مقاله: 13R-8803-1901_A

نویسنده: سجاد - دوشنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸۸
نقش کمباینها در افزایش ضایعات برنج



نقش کمباینها در افزایش ضایعات برنج

گروه: تشکلهای غیردولتی

نویسنده / مولف: حمید آقاگل‌زاده

سمت: کارشناس زراعت


برنج در ایران با سطح زیر کشتی بیش از 630 هزار هکتار بعد از گندم مهمترین محصول زراعی محسوب می‌شود. این محصول در اغلب استانهای کشور کم و بیش کشت می‌شود ولی عمده سطح زیرکشت این محصول استراتژیک در استانهای مازندران و گیلان واقع شده است.



مقدمه 

 

برنج در ایران با سطح زیر کشتی بیش از 630 هزار هکتار بعد از گندم مهمترین محصول زراعی محسوب می‌شود. این محصول در اغلب استانهای کشور کم و بیش کشت می‌شود ولی عمده سطح زیرکشت این محصول استراتژیک در استانهای مازندران و گیلان واقع شده است.

گرچه محصول برنج در ایران از لحاظ قدمت کشت، دانش تجربی کشاورزان برنجکار و تنوع مصرف دارای سابقه درخشانی است، اما امروزه از لحاظ بهره‌مندی از تکنولوژیهای جدید در جهت کشت مکانیزه و افزایش کیفیت محصول به دست آمده در مقایسه با سایر محصولات زراعی و باغی از جایگاه مطلوبی برخوردار نیست. بدیهی است که نیل به خودکفایی محصول برنج در کشور جز با افزایش سطح زیرکشت، افزایش عملکرد در واحد سطح و کاهش ضایعات مقدور نیست. افزایش سطح زیرکشت در کشوری مثل ایران که مشکل آب یکی از مسائل گریبانگیر در آن محسوب می‌شود، چندان توجیه‌پذیر نخواهد بود مگر آنکه اقدام به اصلاح و تولید ارقام مقاوم به کم‌آبی و خشکی شود، ولی از لحاظ افزایش عملکرد در واحد سطح و کاهش ضایعات پتانسیلی بالا و جای کار بسیاری باقی است.

 

گرچه میزان ضایعات این محصول ارزشمند در کشور در منابع مختلف بسیار متفاوت از هم و با دامنه تغییرات وسیع گزارش می‌شود اما همه این آمارها حکایت از بالا بودن میزان ضایعات آن دارند که به نظر می‌آید چندان به دور از واقعیت نباشند. وجود ضایعاتی بین 16 – 30 درصد (بدون لحاظ کردن ضایعات در مراحل قبل از برداشت از قبیل: ضایعات ناشی از تغییرات نامطلوب جوی، مدیریت مزرعه، آفات و بیماریها و غیره)، برای یک محصول استراتژیک در کشور جای بسی تامل و نیاز به اقداماتی عاجل است. بر اساس گزارش سازمان خواربار جهانی (F.A.O) میزان ضایعات برنج در دنیا حدود 21 درصد است که بیشترین مقدار آن (حدود 6 – 8 درصد) به مرحله برداشت (اعم از درو و خرمنکوبی) تعلق دارد.

 

اخیرا دولت به منظور کاهش ضایعات این محصول در کشور مبادرت به اقداماتی اساسی همچون اصلاح ساختار کارخانجات شالیکوبی، تامین تعدادی کمباینهای مخصوص برداشت برنج و غیره کرده است که امید است با برنامه‌ریزیهای صحیح و جامع بتوان نقش مؤثری را در این خصوص ایفا کرد.

 

برای کاهش ضایعات این محصول در مراحل مختلف تولید، داشتن شناختی کافی از فاکتورهای ایجادکننده ضایعات به منظور مقابله با آنها امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است. بدین منظور در این متن سعی شده است تا با ضایعات برنج در مرحله برداشت بیشتر آشنا شده و راهکارهای اساسی ارائه شود.

 

 

 

آشنایی با شرایط کشت برنج

 

شرایط کشت برنج به خاطر خصوصیات فیزیولوژیکی این گیاه، شرایط خاک مزرعه و شرایط ماشینی کاملا متفاوت از شرایط کشت اغلب محصولات زراعی است. به عنوان مثال: زمانی که محصولاتی همچون گندم و جو به طور کامل می‌رسند و آماده برداشت می‌شوند، رشد ساقه گیاه متوقف و رطوبت قسمت ساقه و برگ به مقدار زیادی کاهش می‌یابد اما در برنج علیرغم اینکه قسمت دانه رسیده و آماده برداشت است، قسمت ساقه آن هنوز به رشد سبزینه‌ای خود ادامه داده و دارای درصد بالایی رطوبت است. بدیهی است که وجود رطوبت زیاد در قسمت ساقه گیاه مشکلاتی را در فرایند خرمنکوبی ایجاد خواهد کرد.

 

تحقیقات و تجربیات نشان داده‌اند که برای اجرای عملیات تهیه زمین و کاشت سایر غلات، به منظور جلوگیری از آسیب‌دیدگی بافت خاک و ممانعت از خاک چسبی ادوات خاک‌ورزی و کارنده‌ها، رطوبت خاک باید در حالت گاورو باشد. در حالیکه در شالیزارها عمدتا عملیات خاک ورزی، کاشت، داشت و حتی گاهی اوقات عملیات برداشت در شرایطی صورت می‌گیرد که خاک مزرعه کاملا اشباع از آب و به حالت باتلاقی است. این خصوصیت مزرعه‌ای شالیزارها، به کارگیری کمباین های دارای چرخهای لاستیکی را با مشکل مواجه کرده در عوض استفاده از کمباین های با سیستم حرکتی (Under Carriage System) خاص را ایجاب می‌کند.

 

لازم به ذکر است که شرایط خاص مزارع شالیزار و گیاه برنج، استفاده از ماشین‌آلات با شرایط، تجهیزات و ضمائم خاص و به تبع آن طراحی خاص آنها، پیچیدگی سیستمهای مختلف ماشینها و در نهایت افزایش قیمت اولیه آنها را در پی خواهد داشت.

 

 

 

ضایعات برنج در عملیات برداشت

 

ضایعات برنج در فرآیند برداشت به دو صورت ضایعات شیمیایی و فیزیکی تقسیم‌بندی می‌شوند. ضایعات شیمیایی در اثر عواملی از قبیل بالا بودن محتوی رطوبت دانه، ساقه و برگ حادث می‌شوند. بدین صورت که در اثر غرق شدن محصول در داخل آبهای سطحی باقیمانده در مزرعه و گاهی اوقات در اثر باقی ماندن محصول تازه برداشت شده (با رطوبت زیاد) در داخل انباره و تانک کمباین و غیره در اثر فعل و انفعالات شیمیایی فاسد می‌شود که به صورت تغییر طعم و رنگ ظاهر می‌شوند.

 

ضایعات فیزیکی به دو صورت ضایعات پنهان و ضایعات آشکار حادث می‌شوند. ضایعات آشکار عمدتا ضایعاتی کمی (وزنی یا حجمی) هستند که به صورت محصول از دست رفته در زمان برداشت نمایان می‌شوند. به عبارتی دیگر، مقداری از محصول در اثر عواملی همچون: لرزش شانه برش، برخورد با چرخ فلک، برخورد با مقسمهای طرفین کمباین یا دروگر، وزش باد شدید پنکه و غیره بر روی زمین ریخته شده از دسترس خارج می‌شوند.

 

قسمت دیگری از محصول ممکن است در اثر ضربات مکانیکی وارده در محفظه خرمنکوبی، واحد‌های انتقال محصول (نقاله‌ها) و غیره دچار شکستگی شوند. در اینگونه ضایعات گرچه محصول از دسترس خارج نمی‌شود یا به عبارتی وزن یا حجم محصول به دست آمده در اثر آن ممکن است کاهش نیابد ولی محصول از لحاظ ابعاد و اندازه و در نهایت از لحاظ معیارهای تجاری و بازارپسندی دچار افت خواهد شد. به بیان دیگر می‌توان گفت که محصول دچار افت کیفی می‌شود نه کمی.

 

گاهی اوقات ضایعات کیفی محصول که به صورت شکستگی یا ترک‌خوردگی حادث می‌شوند در زمان برداشت قابل تشخیص و اندازه‌گیری هستند و گاهی اوقات هم ممکن است قابل روئیت نباشند که در این صورت می‌توان گفت ترک‌خوردگی یا شکستگی محصول به صورت مخفی است به طوری که از ظاهر شلتوک قادر به روئیت نبوده ولی در زمان تبدیل برنج نمایان می‌شوند.

 

وجود این نوع ضایعات همواره برای کشاورزان عزیز سبب ایجاد تردید در تشخیص عامل اصلی آنها می‌شود. تجربیات نشان دادند که متاسفانه کشاورزان به علت عدم اطلاع از وضعیت داخلی دانه، عامل این گونه ضایعات را تجهیزات کارخانجات شالیکوبی می‌دانند. لازم است در اینجا متذکر شویم در چنین شرایطی کارخانجات شالیکوبی نمایانگر یا آشکارکننده ضایعات برنج هستند نه عامل ایجاد آن. در حال حاضر در ایران به علت استفاده از کمباینهای نامناسب برای برداشت برنج (کمباینهای غلات)، مقدار زیادی از محصول در قسمت خرمنکوبی و نقاله‌های انتقال محصول هم دچار ترکها و شکستگیهای آشکار و هم ترکهای جزئی (مویی) گشته که در زمان تبدیل ظاهر می‌شوند.

 

 

 

مشکلات خاص برنجهای ارقام ایرانی

 

در کشور ما متاسفانه فعالیت چندانی جهت سازگار سازی ارقام مختلف برنج با شرایط ماشینی (عملیات مکانیزه) صورت نگرفت و برای اجرای کشت مکانیزه برنج در کشور با مشکلات زیر مواجه هستیم:

 

1- ورس یا خوابیدگی محصول:

 

ورس یا خوابیدگی برنج در زمان برداشت یکی از معضلات اساسی برداشت محصول با استفاده از کمباینها است. بدیهی است که مقدار ورس یا زاویه خوابیدگی ساقه در گیاه برنج (به ویژه ارقام محلی) به مراتب بیشتر از سایر غلات است. ورس محصول در زمان برداشت، از یک‌ طرف سبب می‌شود تا مقداری از خوشه‌ها از دسترس قسمت دروکننده کمباین یا دروگر خارج شوند که در این صورت به صورت ضایعات کمی ظاهر می‌شوند و از طرفی دیگر سبب کاهش ظرفیت مزرعه‌ای کمباین یا دروگر می‌شود. واضح است که هرچه طول گیاه کوتاه‌تر باشد میزان ورس آن کمتر و در نتیجه امکان برداشت مکانیزه آن مهیاتر خواهد بود و بالعکس.

 

2- لاغر بودن دانه‌ها:

 

بالا بودن مقدار نسبت طول به عرض دانه (بیش از سه) برای برنجهای ارقام ایرانی یکی از معضلات اساسی در فرآیند برداشت و به ویژه در فرآیند تبدیل آن است. بدیهی است که دانه‌های دراز و لاغر در مقایسه با دانه‌های با درصد کرویت بالا (دانه‌های گرده یا ارقام ژاپنی) از استحکام بسیار کمتری در مقابل صدمات مکانیکی (در مراحل خرمنکوبی و نقل مکان) برخوردارند و به راحتی دچار شکستکی شده یا ترک برمی‌دارند.

 

3- ناهمگن بودن طول گیاه در زمان برداشت:

 

به علت رشد غیریکنواخت طول گیاه، خوشه‌ها از لحاظ موقعیت قرارگیری ناهمگن بوده در نتیجه در زمان برداشت برای جلوگیری از خارج شدن خوشه‌ها از دسترس واحد دروکننده، مجبور خواهیم بود ارتفاع دروی واحد دروکننده در کمباین را بیش از حد کاهش دهیم. این عمل، تغذیه بیش از حد ساقه گیاه به داخل واحد خرمنکوبی و در نتیجه بیش‌باری، افزایش توان مصرفی و افزایش احتمال گیر کردن کاه و کلش در قسمت کوبنده (به ویژه در کمباینهای نوع هدفید) را در پی خواهد داشت.

 

3- انتخاب کمباین مخصوص شالیزاری:

 

انتخاب کمباینها معمولا پس از ارزیابی سیستمهای مختلف آنها صورت می‌گیرد که در زیر به مواردی از آنها که از اهمیت بیشتری برخوردار هستند، پرداخته خواهد شد:

 

1- سیستم حرکتی:

 

به منظور جلوگیری از فرو رفتن ماشین در داخل زمین و وارد کردن آسیب به زمین، کاهش میزان فشار ناشی از وزن ماشین بر زمین امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است. استفاده از کمباین با چرخ زنجیری (از نوع زنجیر لاستیکی) به جای چرخهای لاستیکی یکی از مناسبترین راه حل برای این منظور است. در کمباینهای مجهز به چرخ زنجیری، میزان فشار ناشی از وزن ماشین بر سطح زمین کمتر از 2/0 (kg/cm2) است.

 

2- سیستم درو و بردارنده محصول:

 

قسمت دروکننده و بردارنده محصول یکی از بخشهای مهم کمباینها هستند که ایجاد تلفات (به صورت محصول از دست رفته) می‌کنند. در اثر ضربات یا لرزشهای ناشی از حرکت رفت‌ و برگشتی تیغه‌ها، چرخ‌فلک یا انگشتیهای بردارنده محصول، دانه‌ها ریزش کرده و قبل از اینکه درو شده و به قسمت سکوی برش برسند، بر روی زمین ریخته می‌شوند. در صورت زیاد بودن تمایل به ریزش دانه‌ها بخصوص در ارقام پرمحصول اینگونه تلفات چندین برابر خواهد شد.

 

3- سیستم خرمنکوبی:

 

با توجه به اندازه دانه‌های برنجهای ایرانی که اغلب از نوع دراز و در مقابل ضربات مکانیکی بسیار شکننده هستند و به نیروی نسبتا کمی جهت جدا شدن از خوشه نیاز دارند، استفاده از سیلندر کوبنده از نوع دندانه میخی یا استوانه مارپیچی با جریان مواد از نوع محوری، با قابلیت بالای جداکنندگی دانه‌ها از خوشه امری اجتناب‌ناپذیر است. در کوبنده‌های جریان محوری محصول از یک طرف استوانه کوبنده وارد و پس از چندین بار چرخش به دور آن از انتهای دیگر خارج می‌شود. وجود زوائد مارپیچی شکل بر روی درپوش واحد خرمنکوبی (قسمت داخلی) سبب حرکت محصول در جهت محور (به سمت انتهای خروجی) می‌شود. در کوبنده‌های نوع جریان محوری، حرکت مارپیچی مواد سبب افزایش طول مسیر کوبش و در نهایت سبب افزایش ظرفیت و بازده خرمنکوبی می‌شود. این خصوصیت امکان استفاده از این نوع کمباینها را در شرایط رطوبتی مختلف محصول فراهم می‌کند. در این نوع کوبنده‌ها، دانه‌ها عمدتا در اثر عمل مالش با ساقه‌ها و جداره ضدکوبنده، از خوشه جدا می‌شوند. علاوه بر آن، به علت طولانی‌تر بودن مسیر کوبش، فرصت کافی جهت جدا شدن دانه‌ها از کاه و کلش وجود داشته در نتیجه استفاده از کاه‌پران چندان لزومی ندارد. نکته مهمتر آنکه، گرچه محصول مدت زمان بیشتری را در داخل محفظه خرمنکوبی می‌ماند اما تنش وارد شده به آن کمتر است.

 

 

 

مقایسه بین کمباینهای برداشت برنج

 

امروزه برای برداشت برنج سه نوع کمباین مورد استفاده قرار می‌گیرند که عبارتند از: تغذیه‌کننده کل محصول
(Whole Crop Type Combine)، تغذیه‌کننده خوشه(Head feeding Type Combine)  و خوشه‌چین
(Head Stripper Type Combine)، که نوع خوشه‌چین مورد چندان توجه قرار نگرفته و عمدتا از دو نوع دیگر استفاده می‌شود. گرچه این دو نوع کمباین، کمباینی ایده‌آل برای برداشت برنج هستند، اما به علت متفاوت بودن شرایط محصول، مزرعه و غیره، همواره نمی‌توان از بین آن دو یکی را به دلخواه انتخاب کرد، چه بسا در برخی شرایط ممکن است یک کمباین قادر باشد با مشکلات فراوان از قبیل ظرفیت مزرعه‌ای پایین و درصد تلفات بالا محصول را برداشت کند، اما کمباینی دیگر بدون هیچگونه محدودیت و با درصد تلفات بسیار پایین قادر به انجام کار در همان شرایط باشد. لذا انتخاب کمباین مناسب مطابق با شرایط موجود باید بر اساس دانش و اطلاعات کافی صورت گیرد.

 

چنانچه گیاه ورس کرده باشد، در این صورت برای برداشت مستقیم آن استفاده از کمباینهای مجهز به انگشتی ‌بردارنده محصول که پیک – آپ (Pick – Up) نامیده می‌شوند توصیه می‌شوند. زیرا این انگشتیها امکان بلند کردن محصول و نگه‌داشتن آن برای عمل برش را فراهم می‌کنند.

 

برای ارقامی که مقدار ریزش آنها زیاد باشد، استفاده از کمباینهای نوع تغذیه‌کننده کل محصول به جای هدفید توصیه می‌شود. زیرا در این صورت در نوع هدفید ضربات ناشی از انگشتیهای بردارنده و انتقال‌دهنده سبب ریزش محصول می‌شوند.

 

جدول 1- مقایسه بین کمباینهای مخصوص برداشت برنج

 

کمباین هدفید Head Feed Type Combine

 

کمباین تغذیه‌کننده کل محصول Whole crop Type combine

 

1- فقط برای برنج قابل استفاده است.

 

1- برای برنج و سایر محصولات همچون: گندم، جو، سویا، کلزا و... قابل استفاده است.

 

2- از لحاظ ابعاد و اندازه کوچک است.

 

2- از لحاظ ابعاد و اندازه نسبتا بزرگ است.

 

3- توان مورد نیاز کم است.

 

3- توان مورد نیاز زیاد است (حدودا دو برابر توان مصرفی کمباین نوع هدفید)

 

4- برای محصول با طول زیاد یا کم با محدودیت مواجه است. ( طول مناسب گیاه بینcm130- 60 )

 

4- برای محصول با طول زیاد یا کم با محدودیت مواجه نیست.

 

5- قادر به برداشت محصول خوابیده است.

 

در صورت برداشت در جهت خواب محصول، قادر به برداشت محصول با زاویه خواب 85 درجه است.

 

در صورت برداشت در خلاف جهت خواب محصول، قادر به برداشت محصول با زاویه خواب 70 درجه است.

 

چنانچه مجهز به انگشتیهای بردارنده همراستا با مسیر حرکت کمباین باشد، حتی قادر به برداشت محصول خوابیده نیز است.

 

5- قادر به برداشت محصول خوابیده است. ولی عملکرد آن به مقدار زیادی کاهش می‌یابد.

 

در صورت حرکت در جهت خواب محصول، قادر به برداشت محصول با زاویه خواب 85 درجه است.

 

در صورت برداشت در خلاف جهت خواب محصول، قادر به برداشت محصول با زاویه خواب 70 درجه است.

 

6- حداکثر شیب عرضی مجاز حدود پنج درجه است.

 

6- حداکثر شیب عرضی مجاز حدود پنج درجه است.

 

7- چنانچه مقدار علف هرز در مزرعه زیاد باشد کار خرمنکوبی و تمیزش آن مختل می‌شود.

 

7- چنانچه مقدار علف هرز در مزرعه زیاد باشد کار واحد تغذیه آن مختل می‌شود.

 

 

 

منابع:

 

1- آقاگل‌زاده، حمید. ارائه مشخصات فنی ماشینهای شالیزاری متناسب با شرایط موجود در کشور. 1383. نهمین همایش برنج کشور. سازمان جهاد کشاورزی قزوین.

 

2- آقاگل زاده،حمید. ارائه راهکارهای اساسی جهت کشت مکانیزه برنج در اراضی تسطیح و یکپارچه‌سازی شده. 1381. اولین سمینار تجهیز و نوسازی اراضی شالیزاری کشور، دانشگاه آزاد اسلامی قائمشهر.

 

3- آقاگل زاده، حمید. مقایسه به کارگیری ماشین‌آلات کشت برنج در اراضی سنتی و یکپارچه شده. 1381. اولین سمینار تجهیز و نوسازی اراضی شالیزاری کشور، دانشگاه آزاد اسلامی قائمشهر.

 

4- زمانی، قاسم و علیزاده، محمدرضا. خصوصیات، شناسایی و تبدیل ارقام مختلف برنج ایران. 1384. انتشارات رنگین قلم.

 

5- Kiyoshi, Kaga. Soil compaction in agricultural land development. 1991. Asian institute of technology.

 

6- M, Koike. et all . Introduction to Japanese Agr. machinery. 1994. E31 – E40.

 

7- Masakazu, Mizutani. Advanced paddy field engineering, 1999. Shizan – sha . Sience and technology./



کد مقاله: 12N-8804-2001_A

http://iana.ir/detailed_articles.aspx?article_id=4

نویسنده: سجاد - دوشنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸۸
اختصاص سالانه 25 میلیارد ریال برای مقابله با بیماری جاروک لیموترش



اختصاص سالانه 25 میلیارد ریال برای مقابله با بیماری جاروک لیموترش


تهران  - خبرگزاری کشاورزی ایران

گروه: کشاورزی


به منظور مبارزه با بیماری جاروک لیموترش سالیانه 25 میلیارد ریال طی سالهای 87 تا 91 به برنامه جامع مدیریت این بیماری اختصاص خواهد یافت.


به گزارش روابط عمومی وزارت جهاد کشاورزی، مدیر برنامه جامع مدیریت بیماری جاروک لیموترش با اعلام این مطلب گفت: در فروردین سال 86 بخشی از اعتبارات مورد نیاز  این برنامه با اختصاص مبلغ 10 میلیارد ریال تامین و در جریان دور دوم سفرهای استانی دولت به هرمزگان نیز با اختصاص 25 میلیارد ریال برای اجرای برنامه مدیریت بیماری جاروک لیموترش موافقت شد.

 

دکتر محسن مردی درخصوص پرداخت خسارت به باغداران در مناطق آلوده به بیماری جاروک لیموترش اظهار داشت: اگرچه پرداخت خسارت مستقیم به این کشاورزان به لحاظ قوانین سازمان حفظ نباتات امکان پذیر نیست با این حال برای حل مشکلات کشاورزان اقدامهایی در خصوص امحای درختان آلوده، آماده سازی مجدد زمین، تهیه نهال جایگزین و ترمیم سیستمهای آبیاری در سطحی معادل هشت هزار و 687 هکتار با استفاده از اعتبارات این برنامه در حال انجام است.

 

دکتر مردی در عین حال از امحا، اصلاح و جایگزینی باغهای بسیار آلوده در سطح سه هزار و 850 هکتار در استانهای هرمزگان و کرمان در سال 88 خبر داد.

 

وی افزود: در حال حاضر 55 پروژه تحقیقاتی و اجرایی برای شناسایی و تشخیص سریع و دقیق ناقل بیماری، میزان و عامل بیماری، شناسایی روشهای به باغی، شناسایی ارقام مقاوم لیموترش، اصلاح و جایگزینی باغهای لیموترش، قرنطینه بیماری در مناطق سالم و آلوده و ترویج، آموزش و اطلاع رسانی در حال اجرا است.

 

وی همچنین ایجاد شبکه بیماری جاروک لیموترش ایران با مشارکت متخصصان داخلی و خارجی، امحا و اصلاح و جایگزینی باغات بسیار آلوده در سطح چهار هزار و 837 هکتار در استانهای هرمزگان و کرمان از سال 86 تا 87، تهیه نقشه پراکنش و سیستم شبیه ساز پیشرفت بیماری به منظور مدیریت بیماری و ایجاد و تجهیز 12 پست قرنطینه و استقرار آن در نوار مرزی مناطق آلوده را از مهمترین اقدامات انجام شده از سال 86 تاکنون برشمرد.

 

گفتنی است، علایم بیماری جاروک لیموترش برای نخستین بار در سال 1376 در منطقه نیک شهر استان سیستان و بلوچستان پدیدار و به تدریج به مناطق میناب، رودان، بندرعباس و حاجی آباد گسترش یافت./

 

نویسنده: سجاد - دوشنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸۸
کاهش فرسایش خاک با شخم بر خلاف جهت شیب

مدیرکل ترویج و بهبود نظامهای ترویجی در گفتگو با ایانا خبر داد:

کاهش فرسایش خاک با شخم بر خلاف جهت شیب


تهران  - خبرگزاری کشاورزی ایران

گروه: کشاورزی


برای جلوگیری از فرسایش خاک و پر شدن سدها، شخم بر خلاف جهت شیب زمین در زمینهای شیبدار توصیه می شود.


مدیرکل ترویج و نظامهای ترویجی با اعلام این مطلب در گفتگو با خبرنگار ایانا گفت: این طرح در سال جاری با شروع فصل زراعی آغاز می شود.

 

محمدعلی نوروززاده افزود: ترویج در برنامه هایش مالکان زمینهایی که در اراضی با شیب تند قرار دارند را شناسایی می کند.

 

وی در ادامه گفت: پس از شناسایی، با برگزاری دوره های آموزشی و بازدید طرحهای پایلوت، شروع به توانمند کردن کشاورزان می کنیم.

 

نوروززاده با اعلام اینکه این طرح در سال جاری آغاز می شود و تا پنج سال دیگر ادامه خواهد داشت، خاطرنشان کرد: شخم در جهت شیب اراضی باعث شستشوی خاک، کم شدن مواد آلی معدنی، پر شدن سدها و... می شود، اما شخم بر خلاف جهت شیب این عوامل را کنترل می کند.

 

وی به اصلاح شیوه شخم بر خلاف جهت در اراضی شیبدار تاکید کرد و گفت: طرح کاشت درختان مثمر در اراضی شیبدار کم بازده نیز با سرعت خوبی در حال انجام است./

 

 

 

خبرنگار: مژگان ستار

 

 



کد خبر: 11A-8806-2302

نویسنده: سجاد - دوشنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸۸



میزان اعتبارات آموزشی استانی شهرداریها و دهیاریها در سال 88 اعلام شد


تهران  - خبرگزاری کشاورزی ایران

گروه: صنایع و توسعه روستایی


معاون آموزشی پژوهشکده مدیریت شهری و روستایی سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور از جذب و ابلاغ اعتبارات آموزشی سال 1388 شهرداریها و دهیاریهای کشور به تفکیک استانها خبر داد.


به گزارش ایانا از روابط عمومی سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور، معاون آموزشی پژوهشکده مدیریت شهری و روستایی سازمان با بیان خبر فوق افزود: در راستای تحقق آموزش پرسنل شهرداریها و دهیاریهای کشور، معاونت آموزشی پژوهشکده مدیریت شهری و روستایی سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور اقدام به جذب و ابلاغ اعتبارات آموزشی سال 1388 شهرداریها و دهیاریها با توجه به شاخصهای تعیین شده در سال جاری کرده است.

 

رجب صلاحی افزود: بر این اساس یک میلیارد تومان به آموزش شهرداریهای کلانشهرها، شش میلیارد و 250 میلیون تومان به آموزش سایر شهرداریها و 500 میلیون تومان به سفرهای آموزشی شهرداریها اختصاص یافته است.

 

وی در ادامه گفت: همچنین یک میلیارد تومان به آموزش دهیاریها و 300 میلیون تومان نیز به سفرهای آموزشی دهیاریها اختصاص یافته است.

 

معاون آموزشی پژوهشکده مدیریت شهری و روستایی سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور در خاتمه از اختصاص 625 میلیون تومان به آموزش شهروندی در سال جاری خبر داد./



کد خبر: 16O-8806-2206

نویسنده: سجاد - دوشنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸۸
تجارت



کوبا تعرفه واردات کالا از ایران را کاهش داد


تهران  - خبرگزاری کشاورزی ایران

گروه: صنایع و توسعه روستایی


دولت کوبا تعرفه های ترجیحی بر واردات کالا از ایران را به دنبال موافقتنامه دوجانبه تجاری امضا شده بین دو کشور در سال 2007، به اجرا درآورد.


به گزارش ایانا، خبرگزاری فرانسه از هاوانا به نقل از رسانه های دولتی کوبا اعلام کرد: این موافقتنامه توسط "رودریگو مالمیرکا" وزیر تجارت خارجی کوبا امضا شد و بر اساس آن، تعرفه 88 کالای مختلف از جمله منسوجات، ماشین آلات صنعتی و مبلمان بین 10 تا 30 درصد کاهش می یابد.

 

خبرگزاری فرانسه افزود: تجارت دو جانبه بین کوبا و ایران در ماههای اخیر رشد قابل توجهی داشته است و بر اساس آمار و اطلاعات رسمی از 22 میلیون و 900 هزار دلار در سال 2007 به 46 میلیون و 400 هزار دلار در سال 2008 افزایش یافته است./

نویسنده: سجاد - دوشنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸۸
آینده نگری بازار جهانی پسته



آینده نگری بازار جهانی پسته

گروه: پژوهش و تحقیقات

نویسنده / مولف: دکتر رضا صداقت

سمت: عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات پسته ایران


بررسی روند قیمتهای جهانی پسته طی یک دهه نشان داد که قیمت صادراتی که در سال 2006 تنها 78/5 دلار بر کیلوگرم بوده است، در سال 2015 به 24/12 دلار بر کیلوگرم خواهد رسید.



بررسی روند قیمتهای جهانی پسته طی یک دهه نشان داد که قیمت صادراتی که در سال 2006  تنها 78/5 دلار بر کیلوگرم بوده است، در سال 2015 به 24/12 دلار بر کیلوگرم خواهد رسید. روند افزایشی قیمتها در پنج سال دوم (2015 - 2011) بیشتر از پنج سال اول (2010 - 2006)

بوده میانگین قیمت از 8/6 دلار بر کیلوگرم به 37/10 دلار بر کیلوگرم می رسد. همچنین میانگین قیمت ده ساله، 58/8 دلار بر کیلوگرم خواهد بود.

 

پیش بینی تقاضای جهانی صادرات نشان داد که تقاضای جهانی برای صادرات پسته طی دهه آتی روند صعودی خواهد داشت. میانگین تقاضای 5 سال اول دوره 382859 تن بوده و این میزان به 430781 تن در 5 سال دوم دوره خواهد رسید. همچنین میانگین تقاضای صادرات جهانی در یک دهه آینده معادل 406820 تن میباشد.

 

 

آینده نگری عرضه جهانی حاکی از وجود یک روند افزایشی برای آن می باشد. به طوریکه ملاحظه گردید عرضه جهانی در 5 سال اول به طور متوسط 82/628651 تن می باشد و این رقم به 76/859550 تن در 5 سال دوم دوره خواهد رسید. میانگین 10 ساله عرضه جهانی محصول 90/746748 تن پیش بینی شده است.

 

 

بررسی روند مصرف داخلی برای کشورهای تولید کننده پسته نشان داد که میانگین مصرف داخلی پسته در 5 سال اول 82/245792 تن بوده و این رقم به 76/428769 تن به طور متوسط در 5 سال دوم خواهد رسید. همچنین نتایج نشان داد که متوسط مصرف داخلی یک دهه آینده 90/339928 تن می باشد.

 

 

همانگونه که از نتایج مشخص است، میانگین تقاضای جهانی صادرات از دوره اول به دوره دوم به میزان 5/12 درصد رشد خواهد داشت، در حالیکه میانگین عرضه جهانی از دوره اول به دوره دوم 7/36 درصد افزایش خواهد یافت. میزان رشد مصرف داخلی پسته در کشورهای تولید کننده پسته از دوره اول به دوره دوم نیز به میزان 4/74 درصد رشد خواهد داشت. میانگین قیمت محصول نیز از دوره اول به دوره دوم به میزان 5/52 درصد رشد خواهد داشت. به نظر می رسد رشد تقاضای جهانی صادرات از یک طرف و رشد قابل توجه مصرف داخلی پسته در کشورهای تولیدکننده پسته از طرف دیگر محرکهای مناسبی برای افزایش قیمتهای جهانی محصول طی یک دهه آینده خواهد بود.

البته افزایش قیمتهای جهانی تحت تاثیر عوامل متعددی است که افزایش تقاضای محصول یکی از مهمترین آنها می باشد.

 

در پایان، چنین می توان جمع بندی نمود که هرگونه سرمایه گذاری جدید برای افزایش تولید محصول در کشورهای تولید کننده پسته در صورتی توجیه اقتصادی خواهد داشت که عملکرد در هکتار محصول حد اقل ثابت مانده و هزینه های تولید با نرخی کمتر از 5/52 درصد از دوره اول به دوره دوم رشد کنند. نتایج بدست آمده از بررسی روند عملکرد در هکتار نشان می دهد که میزان این متغیر از دوره اول به دوره دوم تنها به اندازه 8/5 درصد کاهش خواهد یافت. با توجه به سهم بالای ایران از تولید جهانی پسته ( بالای 50 درصد)، روند کاهشی عملکرد در هکتار بیشتر مربوط به ایران و عمدتا به دلیل بحران منابع آب و خاک و عدم تامین نیاز آبی و تغذیه ای درختان پسته و برخی عوامل مدیریتی و اجتماعی دیگر می باشد. از طرفی مطالعات انجام شده درواحد اقتصادی مؤسسه تحقیقات پسته حاکی از روند شدید فزاینده هزینه های تولید پسته در یک دهه گذشته میباشد (به طور متوسط هزینه های تولید هر 5 سال یک بار دو برابر شده است. لذا میتوان چنین جمع بندی نمود که در صورت ادامه وضعیت فعلی، هر گونه توسعه جدید سطح زیر کشت پسته در کشور ما فاقد توجیه لازم اقتصادی است. استفاده از سرمایه های شخصی و یا دولتی باید صرفا با رعایت الگو های کشت منطقه ای و با توجه به محدودیتهای موجود و به ویژه محدودیت منابع آب کشاورزی صورت پذیرد. منابع مالی خصوصی و دولتی بیشتر بایستی با هدف اصلاح فنی و مدیریتی باغات قدیمی تخصیص یابد تا بتوانیم با بهبود عملکرد در هکتار، سود دهی تولید را حداقل در سطح فعلی حفظ نمائیم.

مضافا اینکه این تلاش سبب حفظ سهم کشور از بازارهای جهانی محصول خواهد شد که اهرم مناسبی برای هدایت و مدیریت بازار در دهه آینده خواهد بود. البته در موارد استثنائی،با انجام مطالعات لازم فنی و اقتصادی،در صورت عدم مشاهده محدودیت منابع آب در محل وامکان تولید با عملکرد در هکتار بالاتر میتوان توصیه ویژه برای آن منطقه داشت.

 

 

با توجه به نتایج به دست آمده، موارد زیر

جهت برنامه ریزی و سیاستگزاری توصیه می گردد:

 

1-                  روند فزاینده هزینه های تولید در ایران و روند نزولی عملکرد در هکتار پسته در سالهای اخیر، شرایطی را فراهم نموده است که هر گونه توسعه سطح زیر کشت در اغلب مناطق پسته خیز کشور را در یک دهه آینده غیر اقتصادی خواهد نمود. لذا توسعه سطح زیر کشت صرفا باید به مناطق محدودی از کشور که احیانا توجیه فنی و اقتصادی آن محرز باشد، محدود گردد.

 

 

2-                  نتایج این مطالعه نشان داد که وضعیت بازار جهانی محصول از نظر قیمت و تقاضا برای تولید کنندگان آن، طی یک دهه آینده نسبتا مناسب خواهد بود. لذا سرمایه گذاری حساب شده در مناطق پسته کاری شده کشور تنها در صورت افزایش عملکرد در هکتار (بهره وری) می تواند هم تولید کنندگان و هم اقتصادکشور را ازمزایای موجود بهره مند سازد.

 

3-                  نتایج نشان داد که رشد عرضه جهانی به طور نسبی در دهه آینده از رشد تقاضای صادرات جهانی پیشی خواهد گرفت. لذا گسترش بازار داخلی و ترویج فر هنگ مصرف پسته در داخل کشور می تواند در برخی از سالها جایگزین مناسبی برای صادرات آن باشد و از نوسانات قیمت تولید کننده و ضرر و زیان احتمالی جلو گیری نماید. همچنین افزایش مصرف داخلی، با توجه به سهم بالای کشور از تولید جهانی، قدرت ایران را در بازار های جهانی برای اثرگذاری بر قیمت افزایش خواهد داد.

 

 



کد مقاله: 13R-8804-2401_A

http://www.iana.ir/detailed_articles.aspx?article_id=6

نویسنده: سجاد - دوشنبه ٢۳ شهریور ۱۳۸۸
مقام اول تولید پسته در جهان به ایران اختصاص دارد


مدیرکل دفتر امور میوه ها در گفتگو با ایانا:

مقام اول تولید پسته در جهان به ایران اختصاص دارد

تهران  - خبرگزاری کشاورزی ایران

گروه: کشاورزی

گزارشگر: مژگان ستار


ایران از نظر سطح زیرکشت و میزان تولید محصول پسته مقام اول جهان را داراست.


مدیرکل دفتر امور میوه های وزارت جهاد کشاورزی با اعلام این مطلب در گفتگو با خبرنگار ایانا گفت: سطح زیرکشت باغهای پسته کشور در سال گذشته برابر با 462 هزار هکتار است که حدود 362 هزار هکتار (معادل 78 درصد) آن بارور و حدود 100 هزار هکتار آن غیربارور است.

 

آقارضا فتوحی سطح زیرکشت بارور پسته در سال 1386 را 359 هزار هکتار و غیربارور را حدود 95 هزار هکتار برشمرد و افزود: میزان تولید پسته در سال گذشته نیز برابر 168 هزار تن بوده، در حالی که در سال ماقبل آن 280 هزار تن بوده است.

 

وی خاطرنشان کرد: متوسط عملکرد پسته کشور در سالهای آور هزار و 100 کیلوگرم در هکتار و در سالهای نیاور 800 کیلوگرم در هکتار است.

 

فتوحی استانهای کرمان، یزد، خراسان، فارس، سمنان، مرکزی، سیستان و بلوچستان، اصفهان، قم و قزوین را از استانهای عمده پسته خیز عنوان کرد و گفت: علاوه بر این در 12 استان دیگر نیز باغهای پسته وجود دارد.

 

وی در ادامه افزود: اوحدی، اکبری، کله قوچی، احمدآقایی و فندقی از ارقام عمده و برتر پسته کشور هستند.

 

فتوحی درباره وضعیت پسته ایران در جهان گفت: کشور ما از نظر سطح زیرکشت و میزان تولید، مقام اول جهان را داراست و 72 درصد سطح زیرکشت و 44 درصد میزان تولید جهانی را در سال 1386 به خود اختصاص داده است.

 

 

صادرات 104 هزار تنی پسته در سالی که گذشت

 

مدیرکل دفتر امور میوه ها میزان صادرات پسته در سال گذشته را 8/104 هزار تن و ارزش دلاری آن را 3/721 میلیون دلار عنوان کرد و افزود: تعداد 53 نفر از شرکتهای صادراتی پسته جهت اخذ تسهیلاتی معادل 57/428 میلیون دلار به بانک عامل برای صادرات معرفی شده اند.

 

وی خاطرنشان کرد: محصول پسته 56 درصد ارزش صادراتی محصولات باغی، 34 درصد ارزش صادراتی محصولات کشاورزی و چهار درصد ارزش صادرات غیرنفتی کشور در سال گذشته را به خود اختصاص داده است.

 

فتوحی درباره راهکارها و سیاستهای بهبود وضعیت کشت و پرورش این محصول در کشور گفت: اجرای عمومی عملیات GAP در باغهای پسته طی یک برنامه پنج ساله، پیگیری جهت دریافت پروانه بهداشتی توسط کلیه واحدهای فراوری، استقرار عمومی سیستم HACCP در کارگاههای فراوری پسته، پیگیری جهت ایجاد زیرساختهای بهداشتی تولید از طریق طرح TCP فائو و... از مهمترین برنامه های این دفتر در زمینه پسته است./

 



کد گزارش: 11A-8806-1401_A

نویسنده: سجاد - شنبه ٢۱ شهریور ۱۳۸۸
بررسی تاثیر آلکالوئید سولفورافان گیاه کلم (Brassica oleracea) در درمان سرطان معده



بررسی تاثیر آلکالوئید سولفورافان گیاه کلم (Brassica oleracea) در درمان سرطان معده

گروه: پژوهش و تحقیقات

نویسنده / مولف: ناصر حسینی

سمت: دانشجوی کارشناسی زراعت دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی و عضو باشگاه پژوهشگران جوان


بررسی تاثیر آلکالوئید سولفورافان گیاه کلم (Brassica oleracea) در درمان سرطان معده



چکیده: 

انسان جزئی ازطبیعت است وبه طورمسلم برای هربیماری ،طبیعت گیاه درمان آن را عرضه کرده است.انسان هرچه به طبیعت نزدیک شود سالم تر شده وبیشتر عمر می کند. بهره گیری از گیاهان دارویی استمداد از طبیعت در جهت سالم زیستن است. کلم با نام علمی (Brassica oleracea) ازخانواده Cruciferae گیاهی یک ساله و دوساله که دارای برگ های ناصاف و موجدار بوده و میوه آن بصورت خورجین، دراز و باریک میباشد کلم خودرو و بومی سواحل انگلستان و مدیترانه است. واریته های مختلف کلم در سراسر دنیا بعنوان سبزی کشت می شود. کلم غنی از ویتامین A، B1، B2  و C می باشد.این گیاه حاوی آلکالوئیدهای سولفورافان، ایندول و ایزوتیوسیانات است که قسمت مورد استفاده ی دارویی آن ریشه و برگ های آن می باشد. از نظر خواص درمانی گیاه کلم محرک قوای جنسی، صاف کننده صدا، تسکین دهنده دردهای زانو، درد مفاصل، خواب آور، نیرو بخش بوده و ضماد برگ کلم خودرو و یا کشت شده که به صورت خردشده برای تورم و آماس و تومورها و درد مفاصل استعمال می شود. برگ کلم خودرو به صورت خام یا پخته شده به هضم غذا و از بین بردن سموم موجود درکبد کمک می کند. مهمترین خواص دارویی گیاه کلم در درمان سرطان معده می باشد. این بیماری بر اثر ایجاد باکتری هلیکوباکتریپلوری وعدم تعادل در تقسیم سلولی که باعث ایجاد تومور می شود به وجود می آید. آلکالوئید سولفورافان با از بین بردن باکتری هلیکوباکتریپلوری که در معده باعث ایجاد زخم معده و سرطان معده می شوند، آن را درمان می کند. استفاده ازکلم در یونان به 600 سال قبل از میلاد مسیح بر می گردد و جایگاه ویژه ای در طب سنتی دارد، لذا شناخت و آگاهی از خواص دارویی متعدد آن می تواند در حفظ سلامتی جامعه ی ما نیز نقش بسزایی داشته باشد. هدف از این مقاله، تحقیق و بررسی خواص دارویی گیاه کلم در درمان سرطان معده می باشد.

 

 

 مقدمه:

طبیعت سرشار از زیبایی، اعجاز و سخاوت است. پروردگار طبیعت را به ما ارزانی داشت تا درآن زندگی کنیم و به بهترین وجه از آن بهره گیریم. تمام  گیاهان موجود در طبیعت، ازدرختان سر به  فلک کشده در جنگل ها تا بوته های خار بیابان های تفتیده، از هر نظر مهم و با ارزش وآیت روشنی از دانش وعظمت خداوند هستند. انسان ازبدو خلقت از گیاهان استفاده های متعددی می کرده و جهت بقای خود نیازمند به آنان بوده اند.آنان در تغذیه ،تهیه پوشاک ، ساخت مسکن  و لوازم زندگی و بسیاری ازموارد دیگر از گیاهان استفاده می کردند. یکی از موارد مهم استفاده از گیاهان از دیر باز تا کنون ، درمعالجه ودرمان بیماری ها بوده است. طی سالیان متمادی داروهای گیاهی اساس درمان  بیماریهای گوناگون محسوب می شد. قدیمی ترین اطلاعات ثبت شده در مورد استفاده از  گیاهان در عصر ساختن اهرام مصر یعنی حدود چهار هزار سال قبل است. طبق اسناد به دست آمده، از سیر و پیاز در تغذیه کارگران سازنده اهرام استفاده می شده و برخی گیاهان هم درمداوای بیماریها به کارگرفته می شده است  همچنین از گیاهان مختلف در حفظ  اجساد و جلوگیری ازفساد آنها، تهیه روغن های  طبی و مواد ضد سم، عطریات و لوازم آرایشی زنان استفاده می شده و استفاده از گیاهان دارویی در ایران قدمت بلندمدتی برخوردار است[1]. در دوران هخامنشی طب گیاهی در ایران گسترش چشم گیری داشت و علاوه بر تجربیاتی که در کشور به دست آمده بود، ازیافته های یونانیان هم استفاده می شد. پس از ظهور اسلام و افزایش شوق آموختن در ایرانیان، دانش طب گیاهی نیز پیشرفت چشمگیری یافت. به عنوان مثال درکتاب "قانون" ابن سینا پزشک عالی قدر اسلامی که در عالم پزشکی شهرت جهانی دارد، بسیاری از گیاهان دارویی  و نسخه های طبیعی آورده شده است و این کتاب نزدیک به چهارصد سال در دانشکده های پزشکی اروپا تدریس می شد. در اوایل قرن بیستم پیشرفت علم شیمی منجر به توسعه صنعت داروسازی و تهیه داروهای شیمیایی گشت و از آن زمان به بعد هر روزه داروهای شیمیایی جدیدی به وسیله  دانشمندان ساخته و به بازار عرضه می شود. اگر چه داروهای شیمیایی به نسبت داروهای گیاهی، بیماریها را سریع تر درمان کرده واثر قوی تری دارند اما پیامدهای سوء ناشی از مصرف آنان نیز  بیشتر از داروهای گیاهی است. مصرف طولانی و برخی موارد مقطعی داروهای شیمیایی عوارض خاصی در بدن برجای می گذارد که عوارض جانبی  نامیده می شوند وممکن است ناراحتی های تازه ای برای بیمار ایجاد کند. به همین جهت امروزه بسیاری از متخصصان پزشکی و داروسازی معتقدند باید بیماران را به سوی مصرف گیاهان دارویی سوق داد و در راستای همین هدف در دهه اخیر، داروسازان ازعصاره های گیاهی داروهای متنوعی را ساخته و به بازار عرضه کرده اند که اثرات مثبت آن ها مورد تایید همه قرار گرفته است[3]. گیاهان دارویی حاوی روغن های عطری، آلکالو ئیدها مواد پروتئینی، ملاونوئیدها و مواد لعاب دار است. گیاه کلم به عنوان یک گیاه مهم درصنایع دارویی مورد توجه قرار گرفته است. استفاده از کلم در یونان به 600 سال قبل از میلاد مسیح باز می گردد. در آن زمان عوام از این گیاه برای جلوگیری از معده ریزی ها، درمان زخم، درد مفاصل و صاف کننده صدا استفاده می کردند. به علت وجود آلکالوئیدهای ارزشمند در پیکر رویشی و ریشه ی کلم در اکثر فارماکوپه ها، کلم به عنوان یک گیاه دارویی بسیار مهم معرفی و خواص آن نیز بیان شده است. این گیاه به علت دارا بودن آلکالوئیدهای مهم نظیر "سولفورافان" و “ایزوتیوسیاتات” که هر دو اثر آنتی نئوپلازی (ضد تومور) دارند، اهمیت خاصی در داروسازی داشته و حدود 30 سال است که دراین صنایع مورد استفاده قرار می گیرد. این مواد  در شیمی درمانی برخی سرطان ها نیز کاربرد دارند[4]. سولفورافان در بیماران سرطان معده سیستم دفاعی بدن را تقویت کرده و باکتری هلیکوباکتریپلوری را که باعث زخم معده و سرطان معده می شوند را ازبین برده و سرطان معده را درمان می کند. این گیاه در کشور های روسیه ، انگلستان و آلمان در سطح وسیع کاشته می شود.[2]  

 

مشخصات گیاه کلم: 

کلم با نام علمی (Brassica oleracea) ازخانواده Cruciferae می باشد. کلم گیاهی است گیاهی یک ساله و دوساله که دارای برگ های ناصاف و موجدار بوده و میوه آن بصورت خورجین، دراز و باریک میباشد کلم خودرو و بومی سواحل انگلستان و مدیترانه است. واریته های مختلف کلم درسراسر دنیا بعنوان سبزی کشت می شود[5]. کلم غنی از ویتامین A، B1، B2  و C می باشد.این گیاه حاوی آلکالوئیدهای سولفورافان، ایندول و ایزوتیوسیانات است که قسمت مورد استفاده ی دارویی آن ریشه و برگ های آن می باشد. از نظر خواص درمانی گیاه کلم محرک قوای جنسی، صاف کننده صدا، تسکین دهنده دردهای زانو، درد مفاصل، خواب آور، نیرو بخش بوده و ضماد برگ کلم خودرو و یا کشت شده که به صورت خردشده برای تورم و آماس و تومورها و درد مفاصل استعمال می شود. برگ کلم خودرو به صورت خام یا پخته شده به هضم غذا و از بین بردن سموم موجود در کبد کمک می کند دارد[6]. 

 

سابقه درمانی کلم: 

استفاده ازکلم دریونان به 600 سال قبل ازمیلاد مسیح باز می گردد.درآن زمان عوام ازاین گیاه برای جلوگیری از خون ریزی ها ، درمان زخم ، درد مفاصل و صاف کننده صدا استفاده می کرند.. به علت وجود آلکالوئید های ارزشمند در پیکر رویشی وریشه ی کلم در اکثر فارماکوپه ها، کلم به عنوان یک گیاه دارویی بسیار مهم معرفی و خواص آن نیز بیان شده است.این گیاه به علت دارا بودن آلکالوئید های مهم نظیر “ سولفورافان  “ و “ ایزوتیوسیاتات “ که هردو اثرآنتی نئوپلازی ( ضد تومور )دارند، اهمیت خاصی در داروسازی داشته و حدود 30 سال است که در این صنایع مورد استفاده قرار می گیرد.[7]  

 

خواص درمانی کلم:  

کلم یکی از سبزی های معروف خوراکی است که تاریخی کهن دارد. کلم اقسام مختلفی دارد و به رنگ های گوناگون است. مانند : کلم سبز، کلم قرمز، کلم قمری. کلم، رخسار را جلا می دهد و نیکو می سازد و خواب آور بسیار خوبی است و حرکت کودکان نو پا را آسان می گرداند. مصرف این گیاه ، صدا را صاف می کند.کلم پخته، بدن را از اخلاط فاسد و عرق زیاد پاک می کندو در درمان سرفه و درد کمر و زانو موثر است. تخم کلم، ضد خونریزی لثه و ضد کرم دستگاه گوارش ، ضد کم خونی بوده و قوه بینایی و نور چشم را افزایش می دهد[8]. مداومت در خوردن کلم، باعث از بین رفتن سنگ های ادراری و تناسلی خواهد شد. کلم به علت دارا بودن مواد گوگردی برای خارش و شستشوی موی سر شوره دار، داروی بسیار خوبی است. این گیاه تصفیه کننده خون است که دارای یک اسانس سلفوره بوده و برای معالجه کرم امعاء به کار می رود[10]. برای درمان زخم های عمیق و زخم های سرطانی، پماد برگ کلم با آرد جو مفید است. سوخته کلم برای درمان جوش های دهان، رفع زردی دندان و جلوگیری از ریزش مو مؤثر است. برای این منظور باید سوخته کلم را در محل مورد نظر بمالند و این کار را تکرار کنند تا اثر خود را ببخشد. خوردن 6/25 گرم تخم کلم که با آب پخته شده باشد، لکه های پوستی را برطرف می کند. شیره کلم خام، برای تقویت خون اشخاصی که کمبود آهن دارند مفید است. شیره کلم خام، غشاهای مخاطی معده و روده ها را پاکیزه می کند[9]. برگ کلم له شده، برای درمانی ناراحتی های پوستی مؤثر است.کلم اکسیری است که دوای همه دردهاست و تمام اعضای بدن از آن استفاده می کنند و هیچ دردی نیست که در مقابل کلم دوام آورد. کلم زخم های بواسیر را التیام می دهد. کلم سنگینی گوش را درمان می کند.برگ های خام کلم سبز یا قرمز را قبل از غذا به صورت سالاد بخورید. زیرا برگهای کلم مقدار زیادی کلسیم و گوگرد دارد که برای تقویت خون بی اندازه مفید است و سالاد برگ خام کلم، بهترین درمان کم خونی است[11].مصرف سوپ کلم برای معالجه برونشیت و سرفه شدید مفید است. برگ کلم سفید یا قرمز در معالجه امراض کبد و یرقان (زردی) نتایج مؤثری دارد.کلم بهترین داروی طبیعی برای معالجه اسهال است، برای این منظور باید برگ کلم یا گل کلم را با آب بپزید و فلفل و کره به آن چاشنی کنید و با کره و نان برشته به عنوان غذا مصرف کنید.مصرف کلم، بیماری نفریت (ورم چرکی کلیه) را درمان می کند[12]. مصرف کلم برای مبتلایان به نفریت به سبب دفع سموم موجب تسکین درد می شود. اگر برگ کلم را به وسیله گذاردن اطوی داغ روی آن به صورت پماد در آورده و روی جاهایی که در بدن درد می کند بگذارید این مرهم (ضماد) برای تسکین درد اعصاب و رماتیسم و سیاتیک مؤثر است[14].مصرف شربت کلم، روزانه سه قاشق و هر بار یک قاشق قهوه خوری تمام کرم های بدن را دفع می کند.کلم به علت داشتن آهک زیاد، ارسنیک و ید، یکی از غذاهای بسیار عالی و مفید است و برای درمان سستی استخوان، سل و کم خونی نظیر ندارد.در کلم املاح سولفات، نیترات دوپتاس، اکسیدهای آهن و گوگرد (اسانس گوگرد) وجود دارد[15]. 

 

معرفی بیماری سرطان معده: 

معده یکی از اعضای موجود در شکم و بخشی از دستگاه گوارش است و مثل هر یک از اعضای دیگر بدن مستعد ابتلا به سرطان است. پس از اینکه غذا جویده و بلعیده شد، از طریق لوله‌ای به نام مری، از دهان وارد معده می‌شود. معده عضوی کیسه مانند و دارای 5 قسمت مختلف است که ترشحات مختلفی برای هضم اولیه ی غذا ترشح می‌کند. سرطان در هر کدام از این مناطق پنج‌گانه ممکن است شروع شود و گاهی علائم و میزان بهبودی برحسب محل ابتلا متفاوت است. داخلی‌ترین لایه، لایه ی مخاطی نامیده می‌شود و اکثر سرطان‌های معده نیز از این قسمت شروع می‌شود. هر چه سرطان به بافت‌های زیرین نفوذ کند، احتمال بهبودی نیز کاهش می‌یابد[16]. سرطان معده عبارت‌ است‌ از رشد خارج از کنترل‌ سلول‌های‌ بدخیم‌ در معده‌ و از دسته سرطان‌هایی است که طی سالیان و به آرامی ‌رشد می‌کند، ولی قبل از اینکه سرطان به معنای واقعی ایجاد شود، تغییراتی در لایه‌های معده ایجاد می‌شود. متأسفانه در مراحل ابتدایی علائم چندانی دیده نمی‌شود و شاید به همین دلیل، سرطان معده در مراحل ابتدایی به سختی تشخیص داده می‌شود. عفونت با نوعی باکتری به نام ”هلیکو باکتر پیلوری” نیز منجر به گاستریت (زخم و التهاب معده) مزمن می‌شود که معمولا در اکثر افراد موجب سرطان معده می شود. کشیدن سیگار، مصرف الکل و سابقه جراحی روی معده که قبلاً به منظور کنترل زخم انجام شده باشد، از دیگر دلایل ابتلا به این بیماری می باشد[13].  

 

علایم سرطان معده و درمان گیاهی آن: 

علایم سرطان معده عبارتند از: درد در ناحیه شکم (قسمت فوقانی، میانی شکم و اپی گاستریک) و احساس توده در شکم ( که از علایم دیررس و پیشرفته این بیماری می باشد)، احساس خستگی و ضعف و بی حالی که می تواند این علایم ثانویه ی کم خونی باشد. همچنین بی اشتهایی، به ویژه بی اشتهایی به غذاهای گوشتی و کاهش وزن که گاهی با اتساع شکم و آسیت (جمع شدن آب در شکم) همراه می شود. ممکن است همراه با توده باشد که دراین صورت می تواند باعث انسداد روده گردد[17]. گاهی نیز بیماران با علایم متاستاتیک به پزشک مراجعه می کنند مانند درگیری غدد لنفاوی ناحیه گردن که باعث بزرگی در این ناحیه می شود و یا علایم دیگر متاستاز مانند زردی و برآمدگی شکم که نشانه درگیری کبد است. مهمترین عامل ایجاد این سرطان باکتری هلیکو باکتر پیلوری می باشد.آلکالوئید سولفورافان موجود در گیاه کلم با از بین بردن باکتری هلیکوباکتریپلوری که در معده باعث ایجاد زخم معده و سرطان معده می شوند، آن را درمان می کند[14]. 

 

نتایج و بحث:  

سابقه درمان بیماری ها با گیاهان دارویی به قدمت تاریخ زیست انسان بر روی کره زمین است و  انسان به  کمک گیاهان دارویی  خود را درمان کرده و می کند . انسان تنها با دارو های  شیمیایی درمان نمی شود بلکه همه عوامل طبیعی نقش درمان را دارد و دارو نهایتا نقش پیشگیری را در برار بیماری ها ایفا می کند.وجود گیاهان در طبیعت یکی از نعمت های بزرگ الهی محسوب می شود. سرطان معده یکی از بیماری های شایع است که نتیجه عفونت با باکتری هلیکو باکتر پیلوری می باشد که آلکالوئید سولفورافان  موجود در گیاه کلم با از بین بردن این باکتری آنرا درمان می کند و این یک راه درمان گیاهی برای یک بیماری خطرناک می باشد که سالانه جان میلیون ها انسان را می گیرد.

 

منابع: 

1- م، قاسمی(1382). درمان بیماری ها به کمک داروهای گیاهی. نشر تیهو 

2- بی نام –   6/6/86-  شبکه تحقیقات گیاهان دارویی – www.mprn.ir  

3- بی نام – بانک اطلاعات داروهای گیاهی و گیاهان دارویی ایر طب – www.irteb.com 

4- بی نام – 6/5/87 – ایران نیوز – www.irannews.com 

5- ه.صمصام شریعت(1386). گزیده گیاهان دارویی.نشرمانی 

6- ع،زرگری(1371). گیاهان دارویی، جلد سوم. انتشارات تهران

7-  ح،میرحیدر(1373). معارف گیاهی. نشر فرهنگ اسلامی

8- ع،یزدی(1378). خواص برخی خوراکی ها و گیاهان دارویی. نشر نجابت 

9- Duke, J. A. et al. 2002. CRC Handbook of medicinal herbs. (CRC MedHerbs ed2)

 

10- Tutin, T. G. et al., eds. 2006. Flora europaea, second edition

 

11- Facciola. S. Cornucopia - A Source Book of Edible Plants. Kampong Publications 1990  

 

12- Parmar. C. and Kaushal.2001. M.K. Wild Fruits of the Sub-Himalayan Region. Kalyani Publishers. New Delhi. 2005

 

13- Kunkel. G.2003. Plants for Human Consumption. Koeltz Scientific Books 1984

 

14- Koppikars Clinical Experience 70 years in Homoeopathy by S.P.Koppikar.2002

 

15- Dermatology for Homoeopaths by Ramji Gupta & R.K.Manchanda .2003.

 

16- Chiej. R. Encyclopaedia of Medicinal Plants. MacDonald 2004

 

17- Lust. J. The Herb Book. Bantam books 1983 ISBN 0-553-23827-2



کد مقاله: 13R-8803-1801_A 

PDF http://www.iana.ir/detailed_articles.aspx?article_id=1

نویسنده: سجاد - شنبه ٢۱ شهریور ۱۳۸۸
   
لاله‌ وحشی


ژلهای لاله‌ وحشی سوزش معده را مرتفع می کند

گروه: پژوهش و تحقیقات

نویسنده / مولف: کارشناس

سمت: کارشناس



تاثیر ژلهای لاله وحشی برای درمان سوزش معده به گونه ای است که برخی عطارها به این نوع از لاله های آتشین رنگ گاز خفه کن معده می گویند.


به گزارش ایانا از سایت پیام سبز، عارضه جانکاه سوزش معده پس از صرف غذا به هنگام نهار و شام از امراض افراد چاق و سالمندان بدون تحرک در سنین بالای 70 سالگی است.

 

برای از بین بردن این عارضه شربت و قرصهای متعدد شیمیایی در کارخانجات بزرگ چند ملیتی امریکا و اروپا ساخته شده است، اما استفاده از آنها تبعات جانبی به همراه دارد که یکی از آنها تشدید اسید معده همراه با افزایش پردامنه درد در دستگاه گوارش است.

 

بر اساس یک ایده کهن طب سنتی ایران، صاحبان عطاریها در 200 یا 300 سال قبل برای فرو نشاندن دردهای گاه و بیگاه دستگاه گوارش افراد بسیار چاق و یا سالمندانی که مرز 70 سالگی را پشت سر نهاده اند از گلبرگهای خشک لاله های قرمز خودرو کوهی استفاده می کردند ‌که حتی در بعضی از مناطق غرب ایران عطارها به این نوع از لاله های آتشین رنگ گاز خفه کن معده می گویند.

 

متخصصان گیاهی درمانگر در لابراتوار موسسه گیاه پزشکی بروکسل با انجام پژوهشهای چند ساله و کاربردی ساختن ایده کهن عطار‌های قدیمی ایران زمین به نتیجه جالبی در این زمینه دست یافتند که ساخت ژل معجزه گر از لاله های وحشی و خودروی سطوح شاداب و جذاب منابع طبیعی برای فرو نشاندن سوزش معده بدون تبعاتی است که شربت و یا قرصهای شیمیایی به همراه دارد.

 

یکی از پزشکان گیاه دارویی موسسه گیاه پزشکی بروکسل در این باره توضیح می دهد که لاله های وحشی آتشین که به صورت خودرو در دامان مراتع کهن می روید و انسان نقشی در رویاندن و یا پرورش آن ندارد از قابلیت درمانگری فوق العاده برخوردار است. این لاله های قرمز رنگ بیشتر در پای آبشارهای خروشان یا نهرهای روان سطوح منابع طبیعی کوهستانی و یا در حاشیه چشمه سارهای جوشان می روید و هنگام پرورش هرچه از انوار خورشید بهره بگیرد، رنگ گلبرگهای آن آتشینتر می شود، ‌در نتیجه تاثیر درمانگری این ژل‌ فوق العاده است./

 


http://www.iana.ir/detailed_articles.aspx?article_id=11
کد مقاله: 13R-8805-1701_A


نویسنده: سجاد - شنبه ٢۱ شهریور ۱۳۸۸
گاز دی متیل سولفید بارشهای بهار امسال را شتاب بخشید



گاز دی متیل سولفید بارشهای بهار امسال را شتاب بخشید

گروه: پژوهش و تحقیقات

نویسنده / مولف: محمدرضا اسماعیل پور لاهیجی

سمت: کارشناس


محققان منابع طبیعی معتقدند گاز دی متیل سولفید، بارشهای بهار امسال را شتاب بخشید.



به گزارش ایانا از سایت پیام سبز، نزولات آسمانی و بارشهای فوق العاده در طول فصل بهار امسال نسبت به سالیان دهه حاضر چشمگیر بوده و محققان منابع طبیعی در این باره ابراز عقیده می کنند که از هفته دوم فروردین ماه سال جاری مراتع کشورمان به خصوص نواحی رویشی خزری با تولید فوق العاده گاز "دی متیل سولفید" یعنی DMS به ازدیاد بارشها در طول فصل بهار امسال شتاب بخشیدند.

 

می دانیم که گاز دی متیل سولفید با حرکت در فضای اتمسفر نخست شکلگیری رعد و برق مستمر را سبب می شود و پس از آن با فعل و انفعالات طبیعی، توده های حجیم ابرهای باران زا را به وجود می آورد.

 

این گزارش می افزاید: پوششهای گیاهی به خصوص علفزارهای پر دامنه به همراه مرغزاران کوهستانی ضمن تنظیم دقیق وضعیت آب و هوایی موجب سد کردن اختلالات و آشفتگیهای جوی شده و مراتع کشور ضمن تولید علوفه برای دام و احشام وظیفه دارند از بروز توفانهای سیل آسا  ممانعت کرده و جریانات هیدروژیک سرزمینی را با دقت تنظیم و کنترل کنند.

 

گاه سطوح مناطق رویشی با ترکیب گازهای مختلف سعی دارند که تعادل لازم را بین اکسیژن و گاز کربنیک در جو و پیرامون اتمسفر بر قرار سازند.

 

متخصصان و محققان اوضاع آب و هوایی کشورمان با اعلام نکات فوق اضافه می کنند که در ماه پایانی فصل بهار امسال به علت تحرکات فوق العاده مناطق رویشی کشور، میزان تولید گاز بارورکننده ابرهای باران زا چنان زیاد بوده که پنج مورد ریزش نزولات آسمانی فوق العاده در سراسر کشور را شاهد بودیم./

 

 

 



کد مقاله: 13R-8805-1702_A

http://www.iana.ir/detailed_articles.aspx?article_id=12

نویسنده: سجاد - شنبه ٢۱ شهریور ۱۳۸۸
tea

نماینده رودسر در گفتگو با ایانا خبر داد:

آغاز تولید عطر، پودر، عصاره و نوشابه چای ایرانی در لاهیجان


تهران  - خبرگزاری کشاورزی ایران

گروه: مجلس


کارخانه فراوری چای برای تولید عطر، پودر، عصاره و نوشابه چای آغاز به کار خواهد کرد.


نماینده رودسر و املش در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار پارلمانی ایانا گفت: کارخانه فراوری چای برای تولید عطر، پودرف عصاره و نوشابه چای که سالهای گذشته در لاهیجان با برند چای نمونه احداث شده و به دلایل نامعلومی تعطیل شده بود آغاز به کار خواهد کرد.

 

اسدالله عباسی افزود: کارخانه جای نمونه لاهیجان مجهز به تکنولوژی و دستگاههای روز دنیا با قابلیت تولید محصولات ثانویه از چای میلیاردها تومان سرمایه گذاری به زودی فعالیت خود را آغاز خواهد کرد.

 

وی تصریح کرد: در گذشت این کارخانه به علت فشار مافیای موجود در بازار و برای به انزوا در آمدن چای ایرانی تعطیل شده است.

 

عباسی گفت: این کارخانه با اختلاط چای داخلی و خارجی در راستای بازگرداندن ذایقه مصرف کنندگان چای خود را در بسته بندی جدید عرضه خواهد کرد./

 

خبرنگار: فاطمه مهردادیان

 

نویسنده: سجاد - سه‌شنبه ۱٠ شهریور ۱۳۸۸

نتایج آزمون کارشناسی ارشد سال 1388 ساعت 10 صبح روز پنج شنبه 12 شهریور ماه
بر روی سایتhttp://www.azmoon.com/ اعلام خواهد شد.

 

http://www.azmoon.com/

نویسنده: سجاد - سه‌شنبه ۱٠ شهریور ۱۳۸۸
وزیر پیشنهادی جهاد کشاورزی:
روند کاهش حجم اداری و موازی کاری در وزارت جهاد کشاورزی باید تسریع شود
وزیر پیشنهادی جهاد کشاورزی با تاکید بر کاهش حجم اداری و موازی کاری در وزارت جهاد کشاورزی، تحقق تمامی اهداف سند چشم انداز 20 ساله را به رشد همه بخش ها از جمله کشاورزی منوط دانست و از رویکرد جدید در سیاستگذاری و مدیریت اجرایی این دستگاه خبر داد.
به گزارش خبرنگار پارلمانی ایرنا صادق خلیلیان که بدون مخالف برنامه های خود را به مجلس شورای اسلامی معرفی می کرد، اظهار داشت:‌ در سه دهه گذشته تلاش های فراوانی توسط دولت های مختلف و مدیران مرتبط با جهاد سازندگی و کشاورزی انجام شده است.
وی با اشاره به این که تولیدات بخش کشاورزی از 25 میلیون تن در اول پیروزی انقلاب اسلامی به یکصد میلیون تن در زمان حاضر رسیده است، آن را نشانه پیشرفت های خوب در این بخش عنوان کرد.
وزیر پیشنهادی کشاورزی دولت دهم افزود: به رغم همه تلاش ها، بخش کشاورزی به دلایل تاریخی با مشکلاتی مواجه است.
وی پایین بودن سهم سرمایه گذاری بخش کشاورزی از کل سرمایه گذاری( حدود 5 درصد)، بهره وری پایین عوامل تولید بویژه در حوزه آب به علت ضعف مکانیزاسیون، نبود روش های نوین آبیاری، پراکندگی و خردبودن اراضی و ضعف دانش فنی، بالابودن ریسک در بخش کشاورزی، مشکلات در انحصارات تولید و واردات بی رویه، نبود استفاده از پتانسیل های مردمی و تشکل های کشاورزی را از جمله این چالش ها بیان کرد.
خلیلیان ضعف در نظام مدیریتی و کارایی فرایند امور در وزارت جهاد کشاورزی را از دیگر چالش ها ذکر کرد و گفت:‌ باید نیروها را از مراکز استان‌ها و تهران به شهرستان‌ها و روستا گسیل کنیم.

**کاهش حجم اداری و موازی کاری

وزیر پیشنهادی جهاد کشاورزی برای دولت دهم با اشاره به اینکه با ادغام وزارت‌خانه های سابق جهاد سازندگی و کشاورزی حجم وسیع اداری تشکیل شده است، کاهش حجم اداری و موازی کاری ها در این وزارت‌خانه را از برنامه های خود اعلام کرد.
صادق خلیلیان در ادامه سخنانش در صحن علنی مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: اقداماتی که برای کاهش حجم اداری و موازی کاری ها در وزارت جهاد کشاورزی انجام شده است باید بیشتر شود.
وی بر لزوم واگذاری وظایف تصدی گری در مراکز و موسسات وابسته به وزارت جهاد کشاورزی تاکید کرد و گفت که این کار در چارچوب سیاست های کلی اصل 44 انجام می شود.
وی یکی از مشکلات اساسی بخش کشاورزی را این گونه توضیح داد که جبهه کار در روستاها و واحد های تولیدی در شهرهای کوچک است اما بدنه وزارت و ساختار با یکصد هزار پرسنل در این وزارتخانه، مراکز استان ها و شهرهای بزرگ مستقر هستند.
وزیر پیشنهادی جهاد کشاورزی اظهار داشت:‌ باید ثقل فعالیت ها و نیروها از مراکز استان ها و پایتخت به شهرستان ها و روستاها انتقال داده شود تا چرخه بهره وری در اجرای طرح ها و پروژه ارتقا یابد.
وی با اشاره به تحقیقات کشاورزی و این که وزارت جهاد کشاورزی بیشترین مراکز و موسسات تحقیقاتی را در اختیار دارد، بر ایجاد رابطه مستقیم و بی واسطه بین این مراکز و معاونت های اجرایی و فنی بخش کشاورزی تاکید کرد.
خلیلیان تاکید کرد که باید با رویکردهای علمی و اقتصادی در جهت سودآور کردن فعالیت های تولیدی حرکت کنیم.
وی مهم ترین برنامه چهار سال آینده وزارت جهادکشاورزی را اصلاح ساختار و بهبود فرایند انجام امور و مدیریت ها، توسعه فعالیت های مکمل و مرتبط و سوم سیاستگذاری و تامین نیازهای حمایتی از سرمایه گذاران، تولیدکنندگان و عشایر کشور بیان کرد.
وزیر پیشنهادی جهاد کشاورزی در دولت دهم طبیعت چهارفصل، تنوع آب و هوایی، منابع طبیعی، آب و خاک ارزشمند، ذخایر متنوع و کم نظیر از نظر ژنتیک گیاهی و حیوانی، کارشناسان خبره و توانمند، موسسات تحقیقاتی با امکانات خوب و ذخایر آبی سدها را از مزیت های بخش کشاورزی عنوان کرد.
خلیلیان احداث شبکه های کامل آبیاری با همکاری وزارت نیرو، فعالیت در زمینه آبخیزداری، جنگل داری و بیابان زدایی، طرح های کوچک تامین آب، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی، کشت های گلخانه ای و گیاهان دارویی، شیلات و جلوگیری از خرد کردن اراضی و توجه به بیمه محصولات کشاورزی، اصلاح قانون خرید تضمینی و ایجاد رفاه برای عشایر و مرزنشینان را از اولویت های خود در وزارت جهاد کشاورزی بیان کرد.
سیام-7432
نویسنده: سجاد - سه‌شنبه ۳ شهریور ۱۳۸۸
نتایج آزمون کارشناسی ارشد تا آخر هفته اعلام می‌شود

02/06/88 تاریخ درج خبر


معاون سازمان سنجش گفت: تمام سعی سازمان سنجش این است که نتایج آزمون کارشناسی ارشد تا آخر هفته اعلام شود.

ابراهیم خدایی افزود: امسال از طریق آزمون سراسری کارشناسی ارشد 45 هزار دانشجو در دانشگاه‌های کشور پذیرش می‌شوند.
وی با بیان این‌که امسال 22 درصد از افراد مجاز به انتخاب رشته‌های آزمون کارشناسی ارشد در دانشگاه‌های کشور پذیرش می‌شوند، گفت: در کنکور کارشناسی ارشد امسال 195هزار و 414 داوطلب، مجاز به انتخاب رشته شدند.
معاون سازمان سنجش با تأکید بر این‌که امسال بر اساس طرح استعدادهای درخشان 4 تا 5 هزار داوطلب در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه‌های کشور پذیرش می‌شوند، اظهار داشت: امسال با احتساب طرح استعدادهای درخشان حدود 50 هزار داوطلب در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه‌های کشور پذیرش می‌شوند.
وی با تأکید بر اینکه غایبان انتخاب رشته آزمون کارشناسی ارشد امسال کمتر از سال‌های قبل بود، گفت: هر سال 12 تا 15 درصد از افراد مجاز به انتخاب رشته آزمون کارشناسی ارشد غایب بودند اما این میزان امسال به 9 درصد رسیده است.

روابط عمومی سازمان سنجش آموزش کشور

نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :


زیارت عاشورا
وضعیت یاهو مذهبی
پیج رنک گوگل ساعت فلش مذهبی اوقات شرعی

بسيجي يعني علي
Yahoo bot last visit powered by MyPagerank.Net Msn bot last visit powered by MyPagerank.Net Msn bot last visit powered by MyPagerank.Net Yahoo bot last visit powered by MyPagerank.Net





Powered by aeka.persianblog.ir

بانک صوت و فیلم مذهبی
PageRank
بسيجي يعني علي
مجله دانش سبز
PageRank RSS Feed Readers outils webmaster
دریافت کد
>>فرم اشتراک<<
{PAGETITLE}
pagerank search engine optimization Submit ExpressSearch Engine Marketing Services تماس با ما