کشاورزی لرستان - اولین مجله علمی کشاورزی دانش سبز (دانشجویان لرستانی)
در سال1387 سال نوآوری و شکوفایی ایران اسلامی شروع کار و تلاش می کنیم آخرین اخبار و مقالات علمی کشاورزی و لینک سایتهای برتر کشاورزی را در وب قرار دهیم ...
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: سجاد - چهارشنبه ٢٤ امرداد ۱۳۸٦

موضوع : از مفاهيم هنري و معنوي در چرخه توليد محصولات كشاورزي ديگر چندان خبري نيست
گفتگو : گفت و گو با فرهاد ناظر‌زاده كرماني، استاد دانشگاه تهران و پژوهشگر علوم اجتماعي و هنرهاي نمايشي ،
  
 

روزگاري كشت و برداشت و فروش فرآورده‌هاي زراعي همراه با آيين و مراسمي بود كه به اين جريان ماهيتي انساني، هنري و معنوي مي‌بخشيد و اينك اغلب ديگر  به جاي آن آيين و مراسم و شكرگزاري و حركت و آواز و سرود، آدمهاي بازاري حرف اصلي را مي‌زنند و از آن مفاهيم در اين چرخه كمتر نشاني يافت مي‌شود.

دكتر فرهاد ناظرزاده كرماني، استاد علوم اجتماعي و پژوهش هنر با بيان اين مطلب به ايانا گفت: كاشت و برداشت و فروش محصولات كشاورزي، چرخه‌اي صرفاً اقتصادي است و بسياري از ما مي‌دانيم كه در دنياي اقتصاد چه كساني هميشه پيروز مي‌شوند. به عنوان مثال در كرج به هنگام برداشت ميوه‌هاي درختي در چند روز پرجنب‌و جوش، باغداران و ميوه چينان و خريداران ميوه، ‌درختان را از ميوه تهي مي‌كنند. انواع ميوه در جعبه‌ها چيده مي‌شوند و كاميونها آنها را به انبارها مي‌رسانند. سلف‌خر و واسطه‌ها چند بار ميوه‌ها را دست به دست مي‌گردانند تا به قيمت مطلوب آنان برسانند. ميوه هم در ميوه فروشي‌ها عرضه مي‌شود و مصرف‌كننده واقعي مقداري از آنها را به چند برابر ارزش واقعي خريداري مي‌كند و مي‌خورد. همين و تمام."

وي افزود: اين سوال مطرح مي‌شود كه آيا "در اين شرايط نمايشگران و تماشاسازان معاصر ما نبايد به فكر بازسازي آيين و مراسم نمايشي باشند. آنها را نوسازي كنند يا آن كه اصلاً خود در اين زمينه به ابتكار و ابداع دست بزنند؟ تاكيد مي‌كنم در هر منطقه روستايي علاوه بر نمايشهاي متعارف و شناخته شده براي نمايش واره‌هاي آييني نيز جاي ابداع و ابتكار باز است و در دنياي هنر و به ويژه هنر نمايشي، آنان كه ابداع و ابتكار مي‌كنند، پيروز و سرفراز هستند."

استاد دانشكده هنرهاي زيبا دانشگاه تهران درباره مفاهيم و آموزه‌هاي تئاتر روستايي و نمايش آييني و ترويجي روستا اظهار داشت: نمايش و ادبيات روستايي به دو وجه يا ريختار پديد آمده است. اول، نمايش و ادبياتي كه به اصطلاح "روستازاد" يا "روستا بنياد" و به عبارتي "شباني" است. يعني از روستا برآمده است. آفرينندگان اين نوع نمايش و ادبيات، روستايي بوده‌اند و براي مخاطبان روستايي خود با مضاميني برگرفته از متن زندگي خود و كار كشاورزي و دامداري و صيد و غيره،‌ ادبيات و نمايش آفريده‌اند. روستاييان با اين ديدگاه، خيلي كم درباره خودشان نمايشنامه نوشته‌اند، اما بازي‌ها، آيين و مناسك و رسوم نمايشي فراواني پديد آورده‌اند.

گونه‌اي از ادبيات و نمايش روستايي وجود دارد كه در واقع چندان هم روستايي نيست چرا كه ادبيات و نمايشي هستند كه توسط نويسندگان و نمايش‌سازان زيردست و آموزش ديده و شناخته شده و در اصطلاح "روشنفكر" پديد آمده‌اند. اين نويسندگان و هنرمندان نمايش، عناصر بيان هنري خود را از امور، مسائل، اشيا و اشخاص روستايي برگرفته‌اند. مضمون، مكان، زمان، طرح داستاني، شخصيتها، حالت و فضاي آثار آنان، روستايي و فرآورده روستا است.

دكتر ناظرزاده در ادامه اضافه كرد: "در ايران در حدود 60 هزار روستا وجود دارد و از نظر ما كه دست‌اندكار هنرهاي نمايشي هستيم 60 هزار احتياج و امكان وجود دارد. اين تعداد روستا ظرفيت و احتياج به معناي امكان، بالقوه‌گي، فرصت،‌ نياز و ضرورت است."

اين پژوهشگر هنرهاي نمايشي گفت: "پژوهشهاي جدي درباره گسترش هنر نمايش در روستاها با كاركردهاي فرهنگي و آموزش كشاورزي و غيره بسيار ضروري است. روستاييان مردمان تلاشگر و فداكاري هستند و به گردن ما حق حيات دارند. آنان غذاي ما را تامين مي‌كنند. ما سر سفره آنان نشسته‌ايم. بايد به فكر كيفيت زندگي و تمتع و رفاه آنان باشيم. ضمن اين كه نبايد از ياد برد كه نشر و رواج هنر در روستاها بخش مهمي از برنامه توسعه فرهنگي به شمار مي‌آيد.

دكتر ناظرزاده درباره كاركردهاي تئاتر روستايي افزود: "ايجاد ارتباطات و مناسبات ميان مردم، آگاهي بخشي و اطلاع‌رساني و آموزش و نشر انديشه‌هاي نو در زندگي و امور كشاورزي،‌ نقد و بررسي وضع حال و شرايط اجتماعي و فرهنگي جامعه، ارتقا بخشيدن به اوقات فراغت روستاييان، فرصتي براي خلق اثر هنري از عمومي‌ترين خاصيتها و بركتهاي هنر نمايش است و صد البته روستا و روستاييان هم بايد از اين بركات بهره‌مند شوند."

وي همچنين با اشاره به نمايشهاي كارواني روستايي گفت: "در تاريخ تكويني نمايشهاي ايراني به شماري نمايش واره برمي‌خوريم كه به طور متحرك و سيار و به صورت دسته‌هاي راهپيمايي اجرا مي‌شده‌اند و به اصطلاح "كارناوال" بوده‌اند. مراسمهاي "برنشستن كوسه"، "نوروزي خواني" و "عروسي خواني" از نمونه‌هاي شاد آن هستند. دسته‌هاي عزاداري نيز نمونه‌هاي سوگوارانه آنها بوده‌اند. به عنوان مثال مي‌توان به مراسم قالي‌شويان در مشهد اردهال كاشان اشاره كرد. در هر منطقه‌اي شماري از اين نمايشهاي كارواني وجود داشته كه بومي و سنتي آن منطقه بوده است.

باز به عنوان مثال در مناطقي كه خرما، كاشت و برداشت مي‌شده، آيين و مراسمي متناسب و در خصوص نخل و ميوه آن برگزار مي‌شده است."

اين پژوهشگر هنرهاي نمايشي در ادامه اضافه كرد: "بسياري از مناطق روستايي ايران، ظرفيت و توان پديد آوردن چنين نمايشهايي را داراست. در مناطقي كه ماهي صيد مي‌شود و به دقت صيد و متناسب با آن مي‌توان نمايش واره‌هاي كارواني پديد آورد يا در مناسبت با كاشت و داشت برنج و گندم، نمايش واره‌هاي ويژه آن را اجرا كرد. به نظرم يكي از زمينه‌هاي مهم بناگذاري، افزايش و گسترش نمايش روستايي در باز پيدايي و يا اصولاً ابداع نمايشهاي كارواني موسمي و مناسبتي است. اين مراسم به ويژه گونه‌هاي شاد و نشاط آور آن خيلي در شوق و شور دادن به زندگي روستاييان كارساز است.

اين نمايشها لازم نيست كه در گذشته وجود داشته باشند و ما آنها را احيا كنيم. البته اين كار را حتماً بايد انجام دهيم اما اگر هم در اين خصوص سابقه و نمونه‌اي نيز از دوران كهن ساخته و پرداخته شود، غمي نيست. هنرمندان و نمايش‌سازان امروز مي‌توانند پا پيش بگذارند و دست به كار شوند و نمايشهاي آييني، مراسمي و كارواني موسمي و مناسبتي بسازند."

دكتر ناظرزاده كرماني گفت: "روستا در ايران گستره‌اي "جغرافيايي- فرهنگي- هنري" تلقي مي‌شود و درباره شخصيت، جامعه و فرهنگي مردم روستا بايد با احتياط علمي صحبت كرد."

وي افزود: "در مورد تفاوتها و وجوه افتراق روستاييان با شهرنشينان نبايد به نحوي مبالغه‌آميز مرزبندي شود. زيرا برخي از شهرهاي ايران از تاسيسات و نهادهاي شهري برخورداري چنداني ندارد و از سويي نسل جوان امروز روستايي اغلب از آموزشهاي دبستاني، دبيرستاني و گاهي نيز دانشگاهي برخوردار شده است. همچنين در اثر رفت و آمدها، داد و ستدها، كنش‌ها و واكنش‌ها و حتي مهاجرتهاي موقتي و موسمي روستاييان به شهرها از فاصله و تفاوت ماهيت زندگي شهري با زندگي روستايي و شخصيت شهرنشينان با روستاييان به ميزان قابل توجهي كاسته شده است."

اين استاد دانشگاه تهران تصريح كرد: " اصولاً رسانه‌هاي همگاني، خرده فرهنگها را به هم نزديك و آنها را همتراز مي‌سازد. اما در عين حال هنوز روستاييان در مقايسه با شهرنشينان در بسياري از جنبه‌هاي اجتماعي، فرهنگي و هنري تفاوت دارند. همچنين شبكه‌ها، زيربافتها، بنيادهاي اجتماعي،‌ اقتصادي، سياسي و فرهنگي روستا ويژگي‌ها و شاخصه‌هاي خود را دارد و زندگي روستاييان در مناسبت و كنش و واكنش طبيعت و مظاهر آن شكل مي‌گيرد و موجوديت مي‌يابد. روستا نيز از نگاه جامعه‌شناختي واحدي جغرافيايي، اقتصادي، اجتماعي و البته فرهنگي- هنري است./

خبرنگار: اسماعيل نايبي

منبع:http://www.iana.ir/gofteguindex.aspx?id=188

نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :


زیارت عاشورا
وضعیت یاهو مذهبی
پیج رنک گوگل ساعت فلش مذهبی اوقات شرعی

بسيجي يعني علي
Yahoo bot last visit powered by MyPagerank.Net Msn bot last visit powered by MyPagerank.Net Msn bot last visit powered by MyPagerank.Net Yahoo bot last visit powered by MyPagerank.Net





Powered by aeka.persianblog.ir

بانک صوت و فیلم مذهبی
PageRank
بسيجي يعني علي
مجله دانش سبز
PageRank RSS Feed Readers outils webmaster
دریافت کد
>>فرم اشتراک<<
{PAGETITLE}
pagerank search engine optimization Submit ExpressSearch Engine Marketing Services تماس با ما