کشاورزی لرستان - اولین مجله علمی کشاورزی دانش سبز (دانشجویان لرستانی)
در سال1387 سال نوآوری و شکوفایی ایران اسلامی شروع کار و تلاش می کنیم آخرین اخبار و مقالات علمی کشاورزی و لینک سایتهای برتر کشاورزی را در وب قرار دهیم ...
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: سجاد - چهارشنبه ۱٧ آبان ۱۳۸٥

آشنايي با انواع گياه انگلي گل جاليز و روش هاي مبارزه با آن
مقاله : كيوان توسلي واقعي ، كارشناس زراعت و اصلاح نباتات
  
 

گياه انگلي گل جاليز داراي نام علمي(Orobanche sp.) بوده و به صورت گل هاي زيبا در مزارع ديده مي شود ولي بر روي ريشه گياهان زراعي و جاليزي زندگي انگلي دارد.

گل جاليز به علت برقراري ارتباط قوي با ريشه گياهان زراعي، با جذب آب و مواد غذايي از گياه ميزبان سبب كاهش رشد و عملكرد، پژمردگي و نهايتاً مرگ آن مي شود. كاهش عملكرد بر حسب شدت حلمه اين انگل به گياه ميزبان از پنج تا 100 درصد بوده، در برخي موارد زارعان به دليل شدت آلودگي زمين كشت شده را رها مي كنند. دامنه ميزباني گل جاليز در ميان گياهان دو لپه اي وسيع بوده، در كشت هاي آفتابگردان، گلرنگ، بادمجان، گوجه فرنگي، توتون، عدس، باقلا، نخود، كلزا و هويج ديده شده است. وجود اين انگل در بيشتر استان هاي كشور به جز استان هاي شمالي كشور (حاشيه درياي خزر) كه به علت رطوبت فراوان و اسيديته خاك، فراواني كمتري دارد گزارش شده است. مشكل عمده مبارزه با گل جاليز اين است كه، زماني اين انگل روي خاك ظاهر مي شود كه قسمت هاي زيرزميني آن خسارت قابل توجهي را به گياه ميزبان وارد كرده اند. البته مشكلات مبارزه با گل جاليز مي تواند ناشي از عواملي از جمله بقاي بذر آن در خاك به مدت طولاني، توليد تعداد زيادي بذر و ارتباط فيزيولوژيك و مورفولوژيك تنگاتنگ بين گياه ميزبان و انگل هم باشد.

مشخصات گياه شناسي كلي گل جاليز - گل جاليز گياهي علفي و يكساله است. اين گياه داراي ساقه گوشتي فلس دار به رنگ زرد تا ارغواني بوده، ارتفاع آن بين 15 تا 40 سانتيمتر است. اين گياه انگلي فاقد ريشه هاي باريك و نازك بوده و به همين علت نمي تواند آب و غذا را از خاك جذب كند. چون گل جاليز برگ و سبزينه ندارد، به همين علت نمي تواند نور خورشيد را جذب كرده، به وسيله آن غذا بسازد؛ بنابراين براي ادامه زندگي، به صورت انگل به ريشه بعضي از گياهان ديگر كه ميزبان ناميده مي شوند، متصل مي شود. گل جاليز با اتصال به ريشه گياه ميزبان از شيره گياهي آن استفاده مي كند. به همين علت اين گياه، انگل گياهي است. گل جاليز به وسيله بذر زياد مي شود. بذرها در داخل اندامي به شكل كپسول كه در قسمت پايين گل هاي رنگين جاليز قرار دارند، به تعداد 400 تا 2000 دانه تشكيل مي شوند. بذر گل جاليز يك تا دو سال پس از رسيدن، بيشترين ميزان قدرت جوانه زني را پيدا مي كند. هر بذر سالم تا 13 سال مي تواند قوه ناميه (توانايي سبز شدن) خود را در خاك حفظ كند. بذر اين انگل زماني جوانه مي زند كه در كنار ريشه گياه ميزبان قرار بگيرد. بعد از اين كه بذر گل جاليز جوانه زد، با ريشه گياه ميزبان تماس پيدا مي كند و در محل تماس، غده كوچكي به وجود مي آيد. اين غده كوچك به ريشه گياه ميزبان جوش مي خورد و بعداً رشته مكنده تشكيل مي شود كه به ميان پوست ريشه گياه ميزبانفرو مي رود و به محل حركت ريشه گياهي رسيده، از آن شيره تغذيه كرده و رشد مي كند. گل جاليز پس از مدتي كه از شيره گياه ميزبان تغذيه نمود، به صورت دسته اي از ساقه هاي گل دهنده از محل تشكيل غده كوچك از خاك بيرون مي آيد. هر يك از اين ساقه هاي گل دهنده، چندين گل توليد مي كنند كه پس از رسيدن، هر يك مقدار زيادي بذر توليد مي كنند و به اين ترتيب سطح وسيعي از خاك را آلوده مي كنند.

انواع گل جاليز:

1- گلجاليز مصري يا گلك (Orobanche aeyyptia Pers.)

1- 1- ويژگي ها انگل يكساله يا چندساله ريشه؛ ساقه باريك 6/0 - 4/0 ´ 50 15 سانتيمتر، منشعب، با كرك هاي ترشحي؛ برگ ها به برگ هاي بي رنگ كاهش يافته، به طول تا 12 ميليمتر؛ جام گل 35 20 ميليمتر به طور وضوح تيغي شكل، در بالاي تخمدان فشردگي، بنفش رنگ پريده تا آبي با لوله سفيد رنگ؛ كاسه گل زنگوله مانند، با چهار لوب، كه طول آن ها تا فشردگي جام گل مي رسد و گلدهي از اواسط بهمن تا اواسط مهرماه است.

1- 2- اهميت علف هرز جدي گياهان تيره هاي چليپاييان، سيب زميني و حبوباتي كه مثل گياهان زراعي آبي كشت مي شوند و سبزيجات است. همچنين گل جاليز مصري، علف هرز معمولي حبوبات ديم نيز هست.

2- گل جاليز (Orobanche Cernua Loefe.)

2- 1- وژگي ها انگل چندساله ريشه؛ ساقه افراشته، غير منشعب، ضخيم، زردرنگ، تا 40 سانتيمتر؛ برگ ها به فلس هاي مثلثي بي رنگ روي ساقه كاهش يافته؛ گل آذين سنبله متراكم با برگ هايي كه گل ها را فرا گرفته؛ گل ها با جام لوله اي، فشرده در بالاي ميوه ها، داراي دو لب، لب ها كوچك و گرد، گل ها آبي ولي لوله گل سفيد به طول تا دو سانتيمتر، كاسه گل حدود نصف جام گل؛ برگك با طولي برابر كاسه؛ گلدهي از اواسط اسفند تا تيرماه.

2- 2- اهميت علف هرز جدي گياهان تيره بادمجان، گوجه فنگي، سيب زميني، توتون و گياهان غيرزراعي.

3- گل جاليز صدفي (Orobanche Crenata Forsk.)

3- 1- ويژگي ها انگل چندساله ريشه؛ ساقه افراشه، غيرمنشعب، به ابعاد تا 5/2 ´ 100 سانتيمتر، گاهي ارغواني رنگ؛ برگ ها به فلس هاي بي رنگ كاهش يافته، متراكم در پايين، پراكنده در بالا، تا 25 ميليمتر؛ گل ها در سنبله هاي ضخيم و متراكم، به ابعاد تا 4 ´ 50 سانتيمتر، معطر، جام گل زنگوله اي، تا 30 ميليمتر، سفيد تا زرد رنگ با رگبرگ هاي ارغواني، لب ها شكافدار، لب بالايي دو قسمتي، لب پاييني سه قسمتي؛ كاسه گل به درازاي لوله گل؛ گلدهي از اواسط دي تا اواسط ارديبهشت ماه.

3- 2- اهميت علف هرز جدي در حبوبات آبي، علف هرز معمولي در گياهان زراعي آبي و سبزيجات (روي بقولات، گوجه فرنگي، هويج و گاهو گزارش شده است).

4 گل جاليز منشعب (Orobanche ramos L.)

4- 1- ويژگي ها انگل يكساله يا چند ساله ريشه؛ ساقه داراي انشعاباتي در قاعده متورم، شاخه ها باريك، 4/0 15/0 ´ 30 5 سانتيمتر، با غده هاي ترشحي؛ برگ ها به فلس هاي زرد يا ارغواني رنگ كاهش يافته به طول تا هشت ميليمتر؛ گل ها به صورت سنبله شل، جام گل به طول 20 15 ميليمتر، لوله اي تا قيفي شكل، زرد تا بنفش با قاعده اي سفيدرنگ، در بالاي تخمدان داراي فشردگي، كاسه گل از نظر طول برابر با لوله، بساك بدون كرك با گلدهي از اواسط شهريور تا اواسط اسفندماه.

4- 2- اهميت علف هرز جدي گياهان تيره هاي چليپاييان، سيب زميني و حبوبات كه مانند گياهان زراعي آبي كشت مي شوند و سبزيجات. گل جاليز منشعب، علف هرز معمولي حبوبات ديم نيز هست.

روش هاي مبارزه با گل جاليز اين روش ها را مي توان در پنج گروه عمده به شرح زير طبقه بندي نمود:

1- مبارزه زراعي در اين روش با استفاده از تاريخ كشت مناسب، تناوب زراعي صحيح، كوددهي بهينه، آبياري به موقع، شخم عميق و استقاده از ارقام مقاوم به گل جاليز و علفكش، مي توان نسبت به پيشگيري و كنترل آن اقدام نمود.

2- مبارزه شيميايي اين روش مبارزه، با بهره گيري از علفكش هاي خاك مصرف، علفكش هاي پس رويشي و ضدعفوني كننده هاي خاك امكان پذير است.

3- مبارزه فيزيكي اين نوع مبارزه با دو روش «وجين دستي قبل از گلدهي با هدف كاهش بذر» و «آفتابدهي به خاك» انجام مي شود.

4- مبارزه بيولوژيك در اين روش با استفاده از قارچ فوزاريوم و مگس گل جاليز مي توان تا حدودي از خسارت اين انگل پيشگيري كرد.

5- مبارزه تلفيقي در اين روش بايد توجه داشت كه يك روش واحد قادر نيست كه سبب كنترل اين انگل شود. پيش از انجام مباره تلفيقي در سامانه هاي زراعي مختلف، بايد شرايط اكولوژيك، اقتصادي و اجتماعي آن مجموعه مورد ارزيابي قرار گيرد.

 

 

منابع:

1- بلند اندام، جعفر گل جاليز و مبارزه با آن در زراعت سيب زميني ماهنامه مروج، شماره 15 شهريور 1380.

2- رويسون، امريكانوس، ابوايرمله علف هاي هرز رايج خاور نزديك ترجمه دكتر محمد صانعي شريعت پناهي نشر آموزش كشاورزي كرج چاپ نخست: 1376.

3- مين باشي معيني، مهندس مهدي گل جاليز؛ ظاهري زيبا، انگلي مخرب ماهنامه مروج، شماره 37 مرداد 1382./


نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :


زیارت عاشورا
وضعیت یاهو مذهبی
پیج رنک گوگل ساعت فلش مذهبی اوقات شرعی

بسيجي يعني علي
Yahoo bot last visit powered by MyPagerank.Net Msn bot last visit powered by MyPagerank.Net Msn bot last visit powered by MyPagerank.Net Yahoo bot last visit powered by MyPagerank.Net





Powered by aeka.persianblog.ir

بانک صوت و فیلم مذهبی
PageRank
بسيجي يعني علي
مجله دانش سبز
PageRank RSS Feed Readers outils webmaster
دریافت کد
>>فرم اشتراک<<
{PAGETITLE}
pagerank search engine optimization Submit ExpressSearch Engine Marketing Services تماس با ما