کشاورزی لرستان - اولین مجله علمی کشاورزی دانش سبز (دانشجویان لرستانی)
در سال1387 سال نوآوری و شکوفایی ایران اسلامی شروع کار و تلاش می کنیم آخرین اخبار و مقالات علمی کشاورزی و لینک سایتهای برتر کشاورزی را در وب قرار دهیم ...
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: سجاد - پنجشنبه ۱٧ اردیبهشت ۱۳۸۸
سه شنبه 15 مرداد 1387

بررسی اهمیت دارویی و زیست محیطی گیاه مورد ( Myrtus communis )
دکتر علی نظرصالح نیا


مورد سبز از قدیم الایام مورد شناسایی ایرانیان ، یونانیان و سایر ملل متمدن قدیم بوده و علاوه بر احترام خاص و استفاده در مراسم و جشنهابه عنوان سمبل جوانی و زیبایی برای آن اهمیت درمانی قائل بوده اند. Mathiole طبیب و گیاه شناس معروف قرن 16 آن را کامل شناسایی و خواص درمانی برای آن ذکرکرده است .Dioscorides طبیب مخصوص اسکندر مقدونی ارزش آن را در درمان قرحه و اورام والتهابات کاملا ذکر نموده و آن را در درمان گزش حشرات از جمله عقرب مفید دانسته است . فخر ما ایرانیان حضرت بوعلی سینا نیز در کتاب قانون آنرا ضد عفونت دانسته است .


گیاه شناسی :

نام علمی Myrtus communis انگلیسی Myrtle ، True myrtle آلمانی Myrtenbaum ، Myrte
فرانسه : Myrte ایتالیایی Myrtello ، Mirto ، Martillina عربی : مرسین ، حمبلاس ، الاس ، قمام .
مورد یا مورت با اسم علمی Myrtus Communis از تیره Myrtaceae درختچه ای پایا به ارتفاع حداکثر تا 5 متر با ساقه بر افراشته و بسیار منشعب برگ ها ساده و متقابل به طول تا 5 سانتیمتر ، تخم مرغی -سرنیزه ای ،نوک تیز بدون دندانه ،بافتی چرمی و نقطه دار و همیشه سبز معطر و دارای نقاط کوچک وشفاف در سطح برگ .می باشد .


گل :

 سفید ومعطر ، محوری ،منفرد، تقریبا بزرگ ( تا قطر cm 2 ) دارای دمگل با دو برگک فرعی، بی دوام و زود ریز، کاسه گل دارای لوله چسبیده به تخمدان ، دارای 5 لبه گسترده ، پرچم ها متعدد، خامه یک عدد ، کلاله ساده ، تخمدان زیرین میوه آن سته،تقریبا گوشتی، تخم مرغی شکل ، به رنگ آبی تیره و متمایل به سیاه،دارای طعم شیرین و گس و دانه های متعدد است.
محل رویش اروپای جنوبی و آسیا بخصوص ایران خاصه در دامنه های رشته کوههای زاگرس در نواحی مرطوب ونیمه مرطوب دیده می شود . اغلب در شیبهای مشرف به رودخانه ها می روید . همیشه سبز و بی خزان است و به همین دلیل در اعتقادات کهن مظهر سر سبزی وجاودانگی بوده است .
موادموثره مورد سبز به دو دسته تقسیم می شوند .
1- عصاره : این ترکیب شامل ترکیبات polyphenolic بوده که اغلب ضد باکتری و قابض پوست می باشند ( تانن) لیکن دو ماده مهم همولوگ بنام میرتوکومولونΙ وΠ از آن جدا شده که اثرات ضد میکروبی بخصوص بر ضد گرم مثبت ها داشته اند . البته ترکیبات پلی فنول
(عصاره ها ) بسیار قابل تامل و احتیاط هستند زیرا در مواردی دیده شده سیتو توکسیک بوده اند .
2-اسانس (روغن فرّار ) : خواص اصلی مورد سبزمربوط به اسانس آن می باشد و ترکیبات موجود درآن مجموعه اثرات درمانی ادعا شده را توجیه می نماید . مجموعه روغن مورد سبز را میرتول ( MYRTOL ) می گویند . ترکیبات و خواص فیزیکی و شیمیایی میرتول به شرح ذیل است .

Identification:
Peak no time. Conc.%
1)a-Pinen 24.07 39.73
2)Limonen 28.55 15.72
3)Cineol 29.63 30.86
4)Linalool 34.00 5.39
5)Terpineol 37.01 2.25
trace 6.00
Total 100.00

Specification:
Apearance:Oily liquid
Colour:Clear Yellow Wight
Odur:Spesific
Solubility: freely soluble in ethanol & ether
Density:0.89g/ml
Optical rotation: +23-+23.5
 

اثرات ضد قارچ میرتول

در پژوهشی اثرات میرتول روی برخی قارچهای ساپرفیت و بیماریزا مطالعه و میرتول را با غلظت های خالص ، 2% - 1% - 0.5% با رزورسینول 2% به روش دیسک دیفیوژن در محیط سابرو آگار و شرایط مناسب مقایسه گردید که در این مطالعه مشاهده شده در مجموع اثر میرتول 2% در مقایسه با رزور سینول 2% اثرات مهاری بیشتری بر انواع قارچهای مورد آزمایش نشان داده است . ( حدود 13 % قویتر بوده ) . جدول (1 ) در تحقیقی دیگر اثرات میرتول بر قارچهای بیماریزا مطالعه و مشاهده شده که قارچها ی پاتوژن و ساپروفیت ذیل که درمحیط کشت آنها 2% میرتول اضافه شده درمدت 40 روز هیچگونه رشدی و تکثیری نداشته اند .نمونه های مورد آزمایش به شرح ذیل می باشد .
تریکوفایتونها : شونلاینی ، ویو لاسئوم ، روبروم ، ورو کوزوم
میکرو سپو رومها : کانیس ، جیپسئوم
مخمر ها : کاندیا آلبیکنس و کریپتوکوکوس
قارچهای احشایی : نوکاردیا
ساپروفیتها : انواع آسپرژیلو سها و پنی سیلیومها
اثرات ضد باکتری میرتول
اثرات آنتی باکتریال میرتول به شرح جدول (2) بررسی گردیده که با توجه به این مهم که میرتول اثرات قابل قبولی در مهار باکتریهای بیماریزا داشته ، قطعا روی فلور طبییعی پوست و ساپروفیتها اثر بهتری دارد

 

Antifungal activity of myrtol
S,NO Name of fungi Average diamater of zoon of in hibition in ( mm)
Mytol 2% resorsinol 2%
-------------------------------------------------------------------------------------
1- Aspergillus fumigatus 16 13
2- A.flavus 15 19
3- A. niger 20 10
4-A . oryzae 16 7
5- A. terreus 14 20
6- Candida utilus 15 12
7- C. albicans 21 3
8- Curvuiaria prasadii 18 12
9- Fusarium solani 8 20
10- Rhisopus nodosus 13 8
11- Trichophton rubrum 12s 14 26
12- T. rubrum 5s 13 8
13 -Trichoderma viride 22 10
15.77 13.69

جدول(1 )
.

Anti bacterial activity of myrtol ( 10 %)

NO. Name of bacteri Average diamater of zone of inhibition ( mm)
1-Proteus sp 16
2- Psodumonas aerogenosa 18
3- Staphylococus aureus 35
4-E. coli 16
5- Shigella sp 2
6- Klebsiella sp 24
 

جدول (2)

اثرات ضد التهابی میرتول
میرتول با مهار فعالیت 5 -lipoxygenase در انسان مانع تشکیل لوکوترین ها ومهار پروستا گلاندینها بخصوص PGE2 می گردد.
بررسی اثرات میرتول بر پوست و بافت ملتحبه حرگوش سفید ایرانی
تماس میرتول خالص بر پوست نازک جدار داخلی گوش و چشم خرگوش ایرانی به مدت 14 روز هیچ گونه تحریک و یا تغییر پدیده نشده است .
بررسی اثرات سمی میرتول برسیستم کبد در rat و mice
اثر سمی حاد کبدی میرتول بصورت خوراکی در rat 3.7 ml / kg ودر mice 2.2 ml بوده که با مصرف جلدی در حدود فرآورده های بهداشتی در انسان قابل اغماض است . مصرف درمانی میرتول بصورت خوراکی در انسان به مقدار 1-2 ml روزانه اثرات سمی نداشته و آنزیمها ی کبد تحت تاثیر خیلی کمی قرار گرفته اند .
فرآورده های دارویی میرتول
میرتول یک ترکیب ضد احتقاق و التهاب است بطوریکه فرمول Gelomyrtol در دوز forte و ساده در سال 1995 در کشور آلمان به تولید و بیماریهای سیستم تنفسی مثل سینوزیت ، برونشیت مزمن و سایر مشکلات ریوی به مصرف رسیده است . وهمین طور پماد 10% میرتول به نام M yrtoplex به عنوان داروی آنتی ویرال در سال 1372 در داروپخش تولید شده است که دلیل قانع کننده ای برای اثر ضد ویروسی ارائه نشده است وبه نظر می رسد اثرات ضد التهاب و ضد میکروبی میرتول در التیام عفونت های هرپتیک به همین دلایل بوده است . گذشته از اینکه در Folk medicine نیز در درمان زکام و التهاب برونش به عنوان بخور مصرف می شده است . در فرهنگ عامه اثرات مورد سبز به عنوان تقویت کنندگی مو در بین عوام از ویژگی ممتازی برخوردار است به طوریکه بزرگترها اغلب با نام مورد سبز کاملا آشنا هستند . در سیستم دارویی کشور نیز با همین عنوان تقویت مو در زمره گیاهان دارویی پذیرفته شده است
میرتول مجموعا دارای خواص زیر هستند :
اثرات ضد عفونی کننده (Antiseptic effects ) :
در مواردی برخی میکروبها ی فرصت طلب ( اعم از قارچ و باکتری ) موجب عوارضی مثل التهاب و خارش پوست سر شده که باعث باز شدن بستر نگهدارنده مو در پوست گردیده و بدین طریق از کناره های مو به عمق ریشه آن نفوذ و با مصرف چربی ها و سایر اجزا غدد پیاز مو موجب تضعیف و نهایتا ریزش مو می گردند . میرتول اثرات ضد میکروبی داشته و با ضد عفونی کردن پوست سر و موها از این روند کاملا جلوگیری می کند .
اثرات ضد التهابی( Anti inflamation effects):
علاوه بر میکرو ارگانیسم ها مواد پاک کننده و آرایشی در موارد زیادی موجب تحریک پوست می شوند که موجب التهاب و همانطوریکه اشاره شد .موجبات تضعیف و تخریب مو را فراهم می کنند . میرتول با اثر ضد التهابی نیز مانع اثرات تخریبی این گونه موارد می کردد.
اثرات نرم کننده ( Softener effects ) :
مواد پاک کننده همانطوریکه چرک و چربیهای چرکی را می زدایند متاسفانه چربیهای مفید و ضروری را هم از محیط خارج کرده و موجب خشکی و شکنندگی پوست و مو می گردند که به صورت خارش سر ،شوره ، موخوره و شکنندگی موها موجب نارضایتی برخی افراد مصرف کننده ظاهر می شود . میرتول به علت ماهیت چربی که دارد جایگزین اینگونه چربیهای از دست رفته شده و از بروز این عوارض به شدت می کاهد . البته با توجه به فرّار بودن آن مقدار اضافه آن تبخیر و پوست سر را چرب نمی کند . مجموعه خواص گفته شده موجب اثر ات منحصر به فرد میرتول در بیماریهای قارچی ، باکتریایی و حساسیتی در پوست و موی انسان است .
در یک مطالعه آماری بر روی 60 بیمار مراجعه کننده به درمانگاه پوست یک بیمارستان نتایجی به شرح نمودارهای ذیل بدست آمده که بسیار حایز اهمیت است:
اهمیت کشاورزی ، زیست محیطی:
این درختچه در زمینهای شیبدار مشرف به رودخانه ها ومناطق آبخیز به راحتی قابل کشت بوده از فرسایش خاک و ورود گل و لای به داخل رودخانه جلوگیری می کند .(جلوگیری از فرسایش و شستن یونهای خاک- محافظت سدها )
موجب فرو رفتن آب در بستر کاشت می گردند به عبارت بهتر می توان به عنوان سد فتوسنتز کننده و دیوار بیولوژیک در مناطق سیل خیز از کشت مورد سبز استفاده کرد بدین ترتیب با کاهش روان آب ها موجب کاهش امکان سیل وافزایش آب سفره های زیر زمینی می گردد.
با توجه به اینکه ، درختچه ای پایا بوده وبه سبب بازدهی مناسب و سریع ( حد اکثر 3سال ) ، نداشتن هزینه های کشت مجدد ، عدم نیاز به مراقبت های ویژه مانند سایر محصولات باغی ( نداشتن آفت وعدم نیاز به سم پاشی ، نگهداری و- ) ، قیمت مناسب سر شاخه های تازه این گیاه در مقایسه با کشت های سنتی و محصولات باغی و رایج از اهمیت اقتصادی ویژه ای برخوردار است .
از این جهت که گیاه همیشه سبز بوده وفعالیت حیاتی روان و روبه رشدی دارد از نظر زیبا سازی محیط واحیاء اکوسیستم طبیعی بسیار حایز اهمیت است .


نتیجه گیری :

با توجه به خواص دارویی فراوان که قسمتی از آن در بخش های گذشته ذکر شد و همچنین ارزش اقتصادی مناسب و قابلیت کشاورزی و زیست محیطی که به صورت اختصاربیان گردید توجه به تکثیر وترویج کشت آن ضروری و لازم به نظر می رسد . در این راستا فعالیتهایی از طرف شرکت داروسازی خرمان با همکاری سازمان جنگلها و مراتع در حال انجام می باشد



طبقه بندی: مقالات گیاهان دارویی، 
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :


زیارت عاشورا
وضعیت یاهو مذهبی
پیج رنک گوگل ساعت فلش مذهبی اوقات شرعی

بسيجي يعني علي
Yahoo bot last visit powered by MyPagerank.Net Msn bot last visit powered by MyPagerank.Net Msn bot last visit powered by MyPagerank.Net Yahoo bot last visit powered by MyPagerank.Net





Powered by aeka.persianblog.ir

بانک صوت و فیلم مذهبی
PageRank
بسيجي يعني علي
مجله دانش سبز
PageRank RSS Feed Readers outils webmaster
دریافت کد
>>فرم اشتراک<<
{PAGETITLE}
pagerank search engine optimization Submit ExpressSearch Engine Marketing Services تماس با ما