کشاورزی لرستان - اولین مجله علمی کشاورزی دانش سبز (دانشجویان لرستانی)
در سال1387 سال نوآوری و شکوفایی ایران اسلامی شروع کار و تلاش می کنیم آخرین اخبار و مقالات علمی کشاورزی و لینک سایتهای برتر کشاورزی را در وب قرار دهیم ...
کلمات کلیدی مطالب
نگرشی بر صادرات پسته ایران از دوران هخامنشیان
ساعت ۸:٤٤ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢۱ آبان ۱۳۸۸   کلمات کلیدی: مقاله ،باغبانی ،پسنه ،صادرات

مقاله انجمن پسته ایران

نگرشی بر صادرات پسته ایران از دوران هخامنشیان

گروه: تشکلهای غیردولتی

نویسنده / مولف: سایت کشاورز تنها

سمت: سایت کشاورز تنها


با اینکه امروزه پسته یکی از اقلام مهم صادرات غیرنفتی ایران است اما سابقه صادرات آن از ایران به سایر نقاط جهان به دو هزار و 500 سال پیش می رسد. برای نخستین بار در دوران باستان، هخامنشیان این میوه بومی ایرانی را در قلمرو خود پرورش دادند و بعدها آن را به کشورهای همجوار نیز صادر کردند.



پسته، میوه خندانی که در جهان دوستداران فراوان دارد، از کشور ایران برخاسته است و قدمت رویش آن در این سرزمین به سه تا چهار هزار سال پیش می رسد.

در دایره المعارف بریتانیکا و برهان قاطع نیز، ایران به عنوان خاستگاه بومی پسته معرفی شده است. تا جایی که منابع و مستندات تاریخی روایت می کنند، این محصول، بومی نواحی سغد و خراسان است که تا زمان هخامنشیان سایر ملل از آن اطلاعی نداشته اند. پروفسور گیرشمن در کتاب «ایران از آغاز تا اسلام» به این نکته اشاره می کند که اولین درختان پسته، نخستین بار در عصر هخامنشیان از ایران به حلب برده شده اند.

محمدحسن ابریشمی مولف کتاب «پسته ایرانی» درباره مبدا رویش پسته می گوید: سرزمینی که بعدها پارت و سپس خراسان نام گرفت، رویشگاه اصلی و اولیه درختان پسته است. حد غربی دامنه رویش این درختان تا نواحی نیشابور و حد شرقی آن تا نواحی بلخ و در دو سوی جیحون بوده است. مستندات نشان می دهد که درختان پسته در عصر هخامنشیان خود رو بوده و اهلی نشده بودند و به جز محدوده فوق الذکر، درخت پسته در هیچ جا وجود نداشته است. بنابراین از دوران باستان، پسته صادراتی ایران منحصرا از قلمرو فوق صادر می شده است. او مستند تاریخی اظهارات گیرشمن درباره انتقال پسته به حلب یا نواحی ساحلی مدیترانه را نمی داند، با این حال می گوید: اگر هم هخامنشیان، پسته را به آن نواحی برده اند، این پسته محصول سرزمین پارت بوده که در قلمرو آنها قرار داشته و به عنوان یک خوراکی مطبوع و نیروبخش مصرف می شده است. در ایران عصر ساسانی، پسته در زمره کالاهای مهمی قرار گرفت که به چین صادر می شد. در این دوره از تاریخ، پسته به عنوان خوراکی مطبوع و به شکل بریان یا بوداده به کار می رفت. همچنین در شیرینیهایی از بادام، پسته و گردو استفاده می شد، شیرینیهایی که بعدا در زبان عربی لوزینه و جوزینه نامیده شدند.

متنی از دوره ساسانی به زبان پهلوی به جای مانده که در آن به پسته گرگانی که در آن روزگار شهرتی داشته اشاره شده است. در بندهش که متنی به زبان پهلوی ساسانی است فهرستی طولانی از انواع میوه ها ارایه شده که بر حسب موضوعات خاصی طبقه بندی شده اند.

مثلا میوه ها را بر حسب اینکه کدام قسمت آن خوراکی باشد تفکیک کرده که پسته با انواعی از میوه ها از این قرار طبقه بندی شده است: دیگر گونه آن است که درون را شاید خوردن و برون را نشاید خوردن مانند گردو و بادام، انار و نارگیل و فندق و شاه بلوط و درخت گرگانی که پسته نیز خوانند.

ابریشمی معتقد است که پرورش درختان پسته در نواحی غربی خراسان انجام می شده است. به نظر او انتقال درختان پسته به سایر نواحی پسته خیز ایران و سایر مناطق جهان بعد از ظهور اسلام و فتح ایران به دست مسلمانان صورت گرفته است که در این میان شهر قم قدیمیترین منطقه ای است که درختان پسته به آنجا وارد شده و سابقه کاشت پسته در آن به نیمه قرن اول هجری قمری می رسد.

 

نام پسته

به گفته «برتولد لوفر» ایران شناس امریکایی که کتابی درباره ایران در سال 1926 منتشر کرده است پسته از ادوار باستان در زندگی ایرانیان حایز اهمیت فراوانی بوده و لفظ پسته در زبانهای یونانی، لاتین و سایر زبانهای اروپایی از نام پسته ایرانی گرفته شده است. نام این درخت در پارسی قدیم پیستاکا و در پارسی میانه یا پهلوی پیستاک بوده است که در فارسی متاخر پسته تلفظ شده است.

 

ایرانیان پسته خوار

در متون کهن از ایرانیان به عنوان قومی پسته خوار یادشده است و این صفت معمولا برای ستودن نیرومندی و شجاعت آنها به کار می رفته است.

فردیناند یوستی شرق شناس آلمانی می گوید: مخصوصا پسته در ایران از دیرباز معمول بوده و گفته اند ضحاک، ایرانیها را پسته خوار نامیده است. برتولد لوفر آلمانی نیز درباره این صفت گفته است: جوانان ایرانی، چگونگی تحمل گرما و سرما و باران، گذشتن از سیلابها و خشک نگهداشتن لباس و سلاح، چرانیدن حیوانات، بیدار ماندن در شبها و نگهبانی دادن در فضای باز، سدجوع کردن با میوه های وحشی مانند پسته، بلوط و گلابی را فرا می گیرند.

او می افزاید: ایرانیان برای اقوام سرزمینهای باستانی پسته خوار به نظر می آمدند. چون هنگامی که ازدهاک به شکست مردمان خود از لشکریان کوروش نظر افکند، فریاد زد: وای که این ایرانیان پسته خوار چقدر شجاعند.

 

گونه های پسته

امروزه گونه های متنوعی از پسته در جهان کشت می شود. از گونه های جنس (Pistacia تنها)، (vera.P پسته اهلی)، (khinjuk.P چاتلانقوش، کسور، گلخونک یا خنجک) و ( mutic.P بنه) در ایران تولید می شود. چاتلانقوش و بنه پایه های مناسبی برای پیوند درختان پسته اهلی به شمار می روند.

Vera.P در بین گونه های فوق تنها درختی است که به صورت اهلی درآمده و نوع وحشی آن نیز در جنگلهای سرخس واقع در منطقه مرزی شمال شرقی کشور یافت می شود.

 

صادرات

پسته به عنوان یک محصول استراتژیک جایگاه خاصی میان تولیدات ایرانی دارد و پس از فرش یکی از مهمترین اقلام صادرات غیرنفتی کشور است. در شرایط کنونی حدود 55 درصد از تولید و بیش از 60 درصد از صادرات جهانی پسته در اختیار کشور ما بوده و درآمد ارزی حاصل از صادرات پسته به بیش از یک میلیارد دلار در سال بالغ می شود./



کد مقاله: 12N-8808-1801_A


 
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :


زیارت عاشورا
وضعیت یاهو مذهبی
پیج رنک گوگل ساعت فلش مذهبی اوقات شرعی

بسيجي يعني علي
Yahoo bot last visit powered by MyPagerank.Net Msn bot last visit powered by MyPagerank.Net Msn bot last visit powered by MyPagerank.Net Yahoo bot last visit powered by MyPagerank.Net





Powered by aeka.persianblog.ir

بانک صوت و فیلم مذهبی
PageRank
بسيجي يعني علي
مجله دانش سبز
PageRank RSS Feed Readers outils webmaster
دریافت کد
>>فرم اشتراک<<
{PAGETITLE}
pagerank search engine optimization Submit ExpressSearch Engine Marketing Services تماس با ما