کشاورزی در فرهنگ اهل بیت

<!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0;} @font-face {font-family:"2 Titr"; panose-1:0 0 7 0 0 0 0 0 0 0; mso-font-charset:178; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:8193 -2147483648 8 0 64 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0in; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-bidi-font-family:Arial;} .MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; font-size:10.0pt; mso-ansi-font-size:10.0pt; mso-bidi-font-size:10.0pt; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-bidi-font-family:Arial;} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.0in 1.0in 1.0in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} -->

کشاورزی در فرهنگ اهل بیت

نویسنده : عبدالکریم پاک‏نیا

 

کشاورزی در فرهنگ اهل بیت(علیهم السّلام) از اهمیت‏بسیار بر خور دار است. این کار نه تنها در کلمات آن بزرگان مورد بیشترین تاکید قرارگرفته، بلکه اکثر پیامبران الهی، پیشوایان معصوم و بندگان‏صالح عملا به این کار پرداخته و به آن افتخار کرده‏اند. آن‏بزرگان کشاورزان را انسانهایی ارزشمند، متوکل، نیکوکار، صاحب‏پاک‏ترین و حلال‏ترین شغل‏ها و سودمند به حال جامعه معرفی کرده،در جهان آخرت، صاحب بهترین مقامات دانسته‏اند. اهمیت و ارزش‏دادن به کشاورزی در فرهنگ غنی اسلام تا آنجا پیش رفته که ذات‏مقدس باری تعالی در قرآن خودش را کشاورز معرفی کرده، خطاب به‏مردم می‏فرماید:
«
افرایتم ما تحرثون. ء انتم تزرعونه ام نحن الزارعون‏» (1) آیا ندیدید تخمی را که در زمین می‏کارید؟ آیا شما کشاورزید یاما؟ آری، کشاورز حقیقی منم! ما در این نوشتار برای آشنایی‏خوانندگان گرامی با سخنان نورانی ائمه معصوم (علیه السلام) در زمینه‏کشاورزی، برخی از احادیث آنها را مورد توجه قرار می‏دهیم.

ارزش کشاورزی

1. امام صادق(علیه السّلام) می‏فرماید: از پیامبر بزرگوار اسلام (صلّی الله علیه و آله و سلّم) پرسیدند: بهترین ثروت کدام است؟ حضرت فرمود: «زرع زرعه صاحبه‏و اصلحه و ادی حقه یوم حصاده...» (2) زراعتی که با دست‏کشاورزش کشت‏شده و با مراقبتهایش به بار نشسته و هنگام‏برداشت، حقوق واجبش را پرداخت کرده است.

گنجهای جامعه

2. یزید بن هارون از امام صادق(علیه السّلام) نقل می‏کند که فرمود:
کشاورزان گنجهای یک جامعه هستند. آنان چیزهای پاک و حلال رامی‏کارند. خداوند متعال آن را از زمین رویانده، خارج کرده ورشد می‏دهد. اینان روز رستاخیز بهترین مقام را در میان دیگرمردم خواهند داشت. از همه به درگاه خداوند نزدیکترند و نامشان‏به مبارکی برده خواهد شد. (3)

کشاورزی نیک‏ترین پیشه

3 مردی به امام صادق(علیه السّلام) عرضه داشت: فدایت گردم. شنیده‏ام‏گروهی هستند که کشاورزی را دوست ندارند و می‏گویند شغل خوبی‏نیست. حضرت پاسخ داد، کشت کنید و درخت‏بکارید. به خدا سوگند،مردم کاری پاکتر و نیکوتر از آن انجام نمی‏دهند. (4)

کشاورزی سفره‏ای گسترده

4. کار کشاورزی تولید محصولاتی است که به مصرف تمام افرادجامعه می‏رسد و هرکس از آن بهره‏ای می‏برد. در واقع زراعت‏سفره‏ای‏گسترده است که، علاوه بر انسانها، حیوانات آسمان و زمین هم ازآن بهره‏مند می‏شوند. امام باقر(ع) در این مورد از پدر بزرگوارش‏نقل می‏کند که فرمود: «بهترین اعمال آن است که برزگری بذری‏بکارد و سپس از آن، هر شخص نیک و یا فاسد بخورد. اگرنیکوکاران و انسانهای خدا جو از آن استفاده کنند، برای صاحب‏آن دعا و طلب مغفرت می‏کنند; و اگر انسانهای بدکار از آن‏بهره‏مند شوند، نفرین می‏شوند; و نیز پرندگان آسمان و حیوانات‏روی زمین از خوان نعمت کشاورز استفاده می‏کنند. (5)

وصیت پیامبر به زمامداران

5 یکی از وصایای رسول اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) توجه به حال کشاورزان بود. آن‏حضرت خطاب به امام علی(ع) فرمود: «یاعلی، مبادا در حکومت‏توبه کشاورزان ستم شود؟» (6)

گرانبهاترین گوهر نایاب

6. امام صادق(علیه السلام) فرمود:
«
الکیمیاء الاکبر الزراعه.» زراعت گرانبهاترین گوهر نایاب‏است. (7)
به راستی چرا پیشوایان مذهب ما این همه در موردکشاورزی تاکید کرده‏اند؟ شاید تاکید ایشان به این علت‏باشدکه ادامه حیات و زندگی هر انسانی به تغذیه وابسته بوده، تغذیه‏نیز در گرو کار کشاورزی است. نه تنها زندگی فردی هر شخص، بلکه‏زندگی اجتماع و یک ملت هم به چگونگی تولیدات و محصولات کشاورزی‏آن جامعه وابسته است. هر جامعه‏ای که بخواهد مستقل و آزادزندگی کند و سر نوشت‏خودش را با دست‏خود رقم بزند، باید درکشاورزی استقلال داشته و بتواند محصولات مورد نیازش را خودش‏تولید کند; زیرا خود کفایی و استقلال هر ملتی در گرو پیشرفت‏تولیدات کشاورزی آن ملت است. افزون بر این، رسیدن به اهداف‏عالی معنوی و مقامات بلند عرفانی نیز در گرو تامین نیازهای‏جسمانی انسان است. حضرت رسول اکرم(ص) فرمود: بار خدایا، به‏نان ما برکت عنایت فرما و فاصله‏ای میان ما و آن ایجاد نفرما.
اگر نان نباشد، ما نمی‏توانیم روزه بگیریم، نماز بخوانیم وواجبات الهی را به جای آوریم. (8) با توجه به این نکات معلوم‏می‏شود کشاورزی مهمترین عامل پیشرفت هر جامعه است و مردمی که‏نتوانند نان سفره خویش را تامین کنند، هرگز روی خوشبختی واستقلال را نخواهند دید.
حضرت علی (علیه السلام) فرمود:
«
من وجد ماء و ترابا ثم افتقر فابعده الله‏» (9) کسی که باداشتن آب و خاک، باز هم فقیر باشد; از رحمت‏خداوند متعال دوراست.
بنابراین، پیشوایان معصوم ما به حمایت از کشاورزان و دهقانان‏برخاسته، برای توسعه کشاورزی تاکید بسیار کرده‏اند. سفارش وتاکید آنها تنها زبانی نبود; بلکه خود آن بزرگواران در عمل‏هم به کشاورزی و درختکاری پرداخته، اهمیت این کار حیاتی رانشان می‏دادند. این امر بیانگر برتری مکتب والای اسلام بر سایرادیان و مکاتب و همچنین برتری رهبران این مکتب را بر رهبران‏جوامع دیگر است. راستی کدام رهبر و بنیانگذار مکتبی خودش راکشاورز معرفی می‏کند؟ (10) کدام پیشوا بر دست کارگر بوسه می‏زند؟
کدام یک از مدعیان حقوق بشر و مدافعان و زحمتکشان و محرومان‏جامعه، مثل امام اول شیعیان بیل به دست گرفته، در برابر آفتاب‏عرق می‏ریزد و کشاورزی می‏کند؟ اینک نمونه‏هایی از فرازهای‏افتخارآمیز زندگی آن رهبران الهی را نقل کرده، زوایایی اززندگی تابناکشان را بیان می‏کنیم

/ 0 نظر / 91 بازدید