مراحل کاشت زعفران

کاشت زعفران:

زعفران از جمله گياهاني است كه ازدياد آن از طريق پياز ( كُرم ) صورت مي گيرد. به لحاظ اين كه پس از كاشت اوليه مدت 7 – 10 سال متوالي محصول مي دهد، مرحله كاشت منحصراً در سال اول انجام مي گيرد و طي سال هاي بعد تنها عمليات مربوط به مراحل داشت و برداشت زعفران اجرا مي شود.خاك مساعد معمولاًَ شني رسي بعلاوه مقداري كود حيواني (2 تا 3 هفته قبل از كاشت 25 تا 30 تن در هكتار) مي باشد.

زمان كاشت : پياز زعفران را از موقع خزان بوته زعفران (اوايل خرداد) تا اواسط مهر مي توان كشت نمود، زيرا در اين فاصله هوا و زمين بسيار گرم و درصد رطوبت نسبي هوا فوق العاده كم است و ممكنست پيازها آسيب ببينند.

سله شكني
 پس از آبياري اول به مجرد گاورو شدن زمين عمليات سله شكني انجام مي شود، طوري كه پيازها صدمه نبينند. اگر بعد از آبياري و قبل از سله شكني گل و برگ ها سر از خاك برآورند، ديگر امكان شخم زمين (به منظور سله شكني ) نمي باشد، در اين صورت براي سله شكستن به ماله اكتفا مي كنند.

حصار
براي جلوگيري از ورود حيوانات و خرگوش به داخل مزرعه حصاري به ارتفاع 1 متر ميكشند و بالاي ديوارها را ب
ا شاخه هاي خاردار زرشك يا بوته هاي خار مي پوشانند.

مبارزه با علف هاي هرز
شيوه هاي زيادي براي مبارزه با علف هاي هرز وجود دارد، ليكن معمولا تركيب دو يا چند روش اطمينان بخش تر است. با علف هاي هرز به روش مكانيكي ، زراعي، بيولوژيكي و شيميايي مي توان مبارزه كرد ولي در مورد زعفران روش مكانيكي متداول تر است و طريقه شيميايي به لت خواب تابستاني اين گياه كاربرد دارد.

dasht2.jpg

برداشت زعفران

bardasht1.jpg

  زمان برداشتبرداشت گل بهتر است در ساعات اوليه بامداد انجام شود چرا كه در اين زمان دماي هوا پايين است و گل ها هنوز باز نشده اند و در اين صورت، احتمال صدمه مكانيكي به گل و آلودگي هاي ثانويه در حين جابجايي كاهش خواهد يافت. نكته قابل توجه اينست كه كسي كه گل زعفران را برداشت مي كند، بايد تندرست بوده و بويژه دست وي،  بدون آلودگي و عاري از بيماري پوستي و عفوني باشد . همچنين براي گردآوري و جابجايي گل زعفران بايد از سبدهاي مناسب (حصيري يا پلاستيكي ) پاكيزه، تميز و خشك استفاده شود.
 
 

جابجايي و حمل ونقل
در هنگام جابجايي و حمل و نقل گل زعفران بايستي موارد زير را رعايت نمود.

1-       جابجايي گل زعفران بايد به گونه اي باشد كه گل ها از صدمه مكانيكي و آلودگي هاي محيط حفظ شوند.

2-       از انباشتگي بيش از اندازه و فشرده شدن گل در هنگام جابجايي و ترابري جلوگيري شود.

3-       ظروف حمل گل بايد به صورتي روي هم قرار گيرد تا از واردشدن صدمه مكانيكي به گل جلوگيري شود.

4-       در صورت طولاني بودن زمان حمل و نقل، جهت مصونيت گل در برابر نور و آلودگي ، از پوشش مناسب بر روي گلها استفاده شود. 

 

جداسازي

برخي از توليدكنندگان زعفران را به صورت دسته جمع آوري مي نمايند. كه اين روش داراي معايبي به شرح زير است:

   felesh.gif مساعد شدن شرايط مورد نياز براي رشد و تكثير ميكروارگانيزم ها و عوامل بيماري زا.

   felesh.gif پايين آمدن كيفيت زعفران

   felesh.gif 

طولاني شدن زمان خشك كردن

   felesh.gif 

براي توليد زعفران رشته اي در مرحله جداسازي بايستي هر كلاله به همراه حداكثر 4-2 ميليمتر از خامه از ديگر بخشهاي گل جدا شده و به صورت  

       در هم درظروف مناسب و تميز قرار گيرد.

   felesh.gif 

استفاده از اين روش مزايايي نيز دارد كه به شرح زير مي باشد:

   felesh.gif 

كاهش آلودگي به علت تماس كمتر زعفران با دست

   felesh.gif 

سرعت عمل در جداسازي

   felesh.gif 

حفظ كيفيت زعفران

   felesh.gif 

كاهش زمان خشك كردن

   felesh.gif 

لازم بذكر است كه جداسازي هرچه سريعتر زعفران در بهبود كيفيت محصول توليدي موثر است و بهترين دما براي نگهداري كلاله ها در فاصله زماني

       جداسازي تا خشك كردن، دماي يخچال مي باشد.
 


bastebandi1.jpg


خشك كردن

زعفران تازه را براي نگهداري طولاني تر بايد خشك نمود. روش خشك كردن تعيين كننده كيفيت و ارزش نهايي زعفران مي باشد. عطر خاص زعفران در هنگام خشك كردن در اثر هيدروليزشدن تركيبات پيكروكروسين و آزاد كردن سافرانال توليد مي گردد.روشهاي خشك كردن عبارتند از: روش سنتي ايران، روش اسپانيايي و روشهاي صنعتي.

روش سنتي ايراني، مستلزم خشك كردن زعفران در سايه و يا اتاق گرم و خشك براي حدود 8 تا 12 روز مي باشد. در اين روش امكان رشد و تكثير ميكروارگانيزم ها و افزايش آلودگي و همچنين كاهش قدرت رنگدهي در اثر فعاليت آنزيم ها، بدليل طولاني بودن زمان خشك كردن، وجود دارد.

در روش اسپانيايي، زعفران بر روي الكي با شبكه توري ابريشمي و تحت دماي متوسطي حدود C° 50 - 60 براي مدت 30 تا 60 دقيقه حرارت غير مستقيم قرار داده مي شود. در اين روش رنگ بيشتري نسبت بروش سنتي ايراني و يا خشك كردن در هواي آزاد، ظاهر مي شود و احتمال آلودگي قارچي محدود مي گردد.

در روش صنعتي، سيستمهاي خشك كننده اي كه بكار مي روند بر سه نوع مي باشند:

1.       خشك كننده هاي با انتقال هوا: در اينجا هواي داغ با محصول تماس مستقيم پيدا مي كند. مهمترين آنها خشك كن هاي تونلي هستند.

2.       خشك كننده هاي نقاله اي

3.       خشك كننده هاي تحت خلاء: از اين خشك كننده ها براي موادي كه حرارت بالا باعث تخريب مواد مؤثره آنها مي شود استفاده مي گردد.

نكات مهمي كه در رابطه با خشك كردن زعفران قابل توجه مي باشد عبارتند از:

1.       مدت زمان خشكانيدن كوتاه باشد. زمان جداشدن و خشكانيدن تا رسيدن به رطوبت مناسب از 24 ساعت بيشتر نشود.

2.       از حرارت يكنواخت و غيرمستقيم (حدود C° 60 )، جهت خشكانيدن زعفران، استفاده شود.

3.       رطوبت نهايي زعفران در پايان اين مرحله از 10 درصد بيشتر نباشد.

يادآوري1 - چنانچه امكانات كاشت، داشت وبرداشت در حدي باشد كه بتوان روشهاي صنعتي را اجرا نمود بهتر است از اين روشها استفاده شود.

يادآوري2- زعفران بصورتهاي مختلفي دربازار ارائه مي گردد كه شامل موارد زير مي باشد:

1-       زعفران سرگل

2-       زعفران دسته

3-       زعفران پوشالي

4-       پودر زعفران

 نگهداري زعفران

پس از خشك كردن و سرد نمودن، زعفران را داخل ظروف مناسب قرار مي دهند. زعفران ممكن است در ظروف شيشه اي، پاكتهاي پلي اتيلني (L.D)، قوطي هاي پلي اتيلني (H.D) و يا پاكتهاي آلومينيومي لايه دار بسته بندي شود. زعفران بايد پس از بسته بندي براي جلوگيري از فشرده شدن داخل كارتن قرار گيرد و هنگام ترابري در جعبه هاي چوبي يا فلزي گذاشته شود.

زعفران بايد در مكان بهداشتي، درجه حرارت و رطوبت مناسب و دور از نور نگهداري شود.

يادآوري 1- پيشنهاد مي شود در داخل ظروف برگه شناسايي شامل نكاتي، از جمله نام توليدكننده، نام منطقه، نوع زعفران، تاريخ بسته بندي و ساير مشخصات مورد نياز قرار داده شود.

يادآوري 2- درجه حرارت محل نگهداري زعفران نبايد از 20 درجه سانتي گراد بيشتر باشد.
 

bastebandi2.jpg

bastebandi3.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

blankpickhoraki.jpg

گل زعفران معمولاً در اواسط پاييز برداشت مي شود و روش متداول برداشت آن دستي است. پس از نخستين آبياري گياه زعفران شروع به رشد مي كند. در جنوب خراسان گلهاي زعفران غالباً از اوائل آبان تا اوائل آذر ظاهر مي شود و به محض پيداشدن اولين گلها در مزرعه، برداشت محصول آغاز مي شود. زمان برداشت زعفران بستگي به شرايط محيطي و زراعي دارد. عمليات برداشت گل در يك مزرعه حداكثر 20 روز به طول مي انجامد.

 

 bardasht2.jpg

 

 

مگر اينكه پيازها را قبلا از خاك درآورده و در محل سرد و خشكي نگهداري كنيم. تاخير در كشت پياز موجب ظهور ريشه ها و خسارت به رشد بهينه پياز مي شود.

نوع و مقدار پياز : كُرم ها (غده ساقه) بايد سالم و بدون زخم باشند، قطر پيازها بايد 23 تا 25 و طول آن ها 35 تا 40 ميليمترباشد. قبل از كاشت پيازها بايد با سموم قارچ كش ضد عفوني شوند.

عمق كاشت : عمق كاشت پياز زعفران بايد طوري باشد تا پيازها از سرماي

زمستان و گرماي تابستان محفوظ باشند، يعني حدود 15 تا 20 سانتيمتر خاك روي آنها باشد.

روش كاشت : ابتدا زمين را كرت بندي مي كنند، سپس در رديف هايي به فاصله 15 سانتيمتر پيا زها را به روش كپه اي (يعني در هر حفره 2 تا4 پياز) مي كارند.

 

زعفران

 

 آبياري
 بسته به وضعيت
آب و هوايي منطقه از اواسط مهر تا دهه اول آبانماه آبياري زعفران شروع مي شود. اگر هوا گرمتر باشد ديرتر و هر گاه سرما زودرس باشد، در اوايل مهرماه مزرعه زعفران را آبياري مي كنند، بايد دانست كه آبياري زودتر از موعد، موجب جلو افتادن رشد رويشي مي شود و برعكس آبياري ديروقت ممكنست موجب مواجه شدن گل ها با يخبندان گردد.

با توجه به اين كه گل كردن زعفران تا حدودي تابع آب اوليه است، در مناطقي كه سطح زير كشت زياد است و كمبود كارگر نيز وجود دارد، براي اين كه برداشت زعفران با اشكال مواجه نشود، آب اول را در بين قطعات و با فاصله چند روز تقسيم مي كنند تا بدين وسيله دوران اوج گلدهي قطعات بايكديگر همزمان نباشد. آب اول زعفران خيلي مهم است. آب دوم زودتر از 4 تا 5 هفته از آبياري اول انجام نمي شود. چون آب بيشتر موجب جلو افتادن رشد رويشي شده و برداشت گل ها را مشكل مي سازد، ضمنا عدم آبياري زمين در اين فاصله سبب نرم باقي ماندن سطح خاك مي شود. پس آبياري دوم بعد از تمام شدن برداشت گل ها صورت مي گيرد. آبياري هاي بعدي به فاصله هر 12 تا 24 روز يكبار (بسته به مدار آبياري و وضعيت جوي) به جز در موارد يخبندان و بارندگي كافي، (به ويژه در مواقعي كه پيازها سطحي كاشته شوند) انجام مي شود. بنابراين آبياري دوم پس از گلدهي اول و آبياري سوم پس از وجين و شيار كردن و پخش كود شيميايي انجام مي شود. بايد در نظر داشت پس از وجين علف هاي هرز يك دوره آبياري به تعويق افتد تا علف هاي هرز موقعيتي براي رشد مجدد نداشته باشند.

/ 1 نظر / 176 بازدید
کاظم جفائی

از اطلاعاتی که در اختیار بازدید کنندگان گذاشته اید ممنونم. بسیار مفید بود[گل]